بەرهەڤکرن: تیما ڤەکۆلینێن گاڤ تیڤی

ل گەل دەستپپێکرنا شەڕێ ئەمریکا-ئسرائیلێ ل دژی ئیرانێ ل 28ێ شوباتا ئەڤ سالە، میلیشیایێن ئیراقێ بزاڤکرینە هەماهەنگییا خۆ یا تەمام ل گەل داخوازییێن سوپایێ پاسداران و پلانێن وان یێن بەروەخت ل دۆر شەڕی و وی رۆلێ تایبەت نیشان بدەن یێ ب وان هاتیییە سپاردن د چارچۆڤەیێ بەرەیێ هەرێمی یێ ئیرانێ دا، ئەو ژی دەستدرێژیکرنا سەر وەلاتێن جیران یێن ئیراقێ و گەفێن رویبرویبوونا هشکانی ب خۆڤە دگریت. لێ د ئاستەکێ دی دا، ڤان گرۆپان بزاڤکرینە هەلکێشانا سەربازی (التصعيد العسكري) بۆ چەسپاندنا هندەک راستییێن سیاسی یێن ناڤخۆیی و بەرفرەهکرنا هەژموونا خۆ یا ئەمنی بکاربئینن، ئەڤە ژی هەڤدەمە ل گەل ئیمزاکرنا وان رێککەفتن یان لێکتێگەهشتنێن دەمکی کو ب ئارمانجا رێکخستنا گۆرەپانا شەڕی یان نیشاندانا هێزێ ل دۆر قویناغا دانوستاندنێن بهێت ل گەل ئالییێ ئەمریکا ل ئیراقێ هاتینە کرن.

ئەڤ راپۆرتە رۆناهییێ دئێخیتە سەر رۆلێ میلیشیایێن ئیراقێ و رامانێن وان رۆلێن وان د چارچۆڤەیێ ڤی شەڕێ نوکە دا، هەروەسان پێشبینییا رویدانێن پاشەرۆژێ یێن ئەگەری دکەت کو گرێدایی پێشڤەچوونا شەڕی و ئاراستەیێ وی نە.

رۆلێ تایبەت یێ میلیشیایێن ئیراقی د ستراتیژییا ئیرانێ دا

ئالۆزییا دیمەنێ ئیراقێ ب گشتی و یێ شیعی ب تایبەتی د دو دەهێن بۆری دا، بوو ئەگەرێ وێ یەکێ گرۆپێن میلیشیایان ل ئیراقێ ل سەر دەستێ پاسدارێن ئیرانێ ب رەنگەکێ جودا ژ بەرەیێن دی یێن هەرێمی بهێنە دروستکرن. ئەڤێ چەندێ ژی د پررەنگییا وان، فرە-تایبەتمەندی، فرە-سەرکرداتی و هەتا هندەک جاران د هەڤدژییا بەرژەوەندییێن وان ژی دا رەنگڤەدا بوو. ئەڤ کەتوارێ میلیشایان بوو ئەگەر ئالنگاری ل هەمبەر پرۆژەیێ ئیرانێ دروست ببن ژبەر کو ئیدارەدانا ڤان میلیشیایان و کۆنترۆلکرنا هەڤرکییێن وان یێن ناڤخۆیی یا ب زەحمەت بوو، ئەڤجا پێدڤی ب وێ یەکێ کر ئیران ب رەنگەکێ ئێکسەر سەرپەرشتییێ ل سەر کارێ وان بکەت، نەخاسمە پشتی کوشتنا قاسم سولەیمانی (فەرماندەیێ پێشتر یێ فەیلەقا قودس) و حەسەن نەسروللا (ئەمیندارێ گشتی یێ پێشتر یێ حیزبوللایا لوبنانێ) کو وان رۆلەکێ سەرەکی د هەماهەنگی و رێکخستنا کارێن ڤان گرۆپێن جودا-جودا دا هەبوو. ژ ئالییەکێ دی ڤە، ئەڤ کەتوارە یێ هاریکار بوو هەژموونا ئیرانێ یا بەردەوام ل سەر ئیراقێ بهێتە چەسپاندن دا کو ب رێیا وان گرۆپێن چەکدار یێن کو دشێن رۆلێ خۆ ل دۆر ئیدارەدانا شەڕەکی فرە-ئاست دەربارەیی پاشەرۆژا ئیراقێ و هەژموونا ئیرانێ دابەش بکەن؛ ئەڤجا چ ل گەل ئالییێ ئەمریکا و دیدگەها نەیارێن هەرێمی و پێکهاتەیێن جڤاکی یێن ناڤخۆیی یێن جودا-جودا بیت، یان ژی ل گەل هندەک ئالییێن شیعی کو باوەری ب تێگەهێ "دەولەتا نەتەوەیی" هەیە ل شوینا پرۆژەیێ "ویلایەتا فەقێ" کو چو سنۆران نوزانیت.

ل گەل دەسپێکرنا شەڕێ ڤێ دویماهییێ، ئەڤ دیدگەهە بەرچاڤتر لێ هاتن دەما تەهرانێ بزاڤ دکرن گۆرەپانێن بریکارێن خۆ یێن هەرێمی پێکڤە گرێبدەت و شەڕی بەرفرەهـ بکەت، هەڤدەم تەهرانێ ب بەردەوامی کار دکر دیدگەهێن جودا-جودا یێن گرۆپێن خۆ یێن ئیراقێ ل ژێر فشار و لێدانێن ئەمریکا ژی رێکبئێخیت. دشێن سیمایێن گشتی یێن رۆلێ میلیشیایان و ئیدارەدانا ئیرانێ د ڤی شەڕی دا ب ڤی رەنگێ ل خوارێ دیار بکەین:

ئێک: بۆ جار ئێکێ، شانەیا فەرماندەییا سوپایێ پاسدارێن ئیرانێ کو سەرپەرشتییا میلیشیایێن جودا-جودا یێن ئیراقێ دکەت ئاشکرا بوو، ئەڤ شانەیە ل 17ێ ئادارا بۆری د هێرشەکا هویربین یا ئەمریکا دا بۆ سەر بارەگایەکی کو وەک ژوورا ئۆپەراسیۆنان ل دەڤەرا جادرییە ل بەغدا دهاتە بکارئینان، هاتە ئارمانجکرن. ڤەشارتنا ئیران و ئیراقێ یا وان کەساتییێن تێدا هاتینە ئارمانجکرن، ئەو یەکە نیشان دا کا ئەڤ شانەیە چەند یا گرنگە، ژێدەرێن جودا-جودا پشتراست دکەن 13 کەساتییێن ئیرانی تێدا بوون و چەندین سالان ل ئیراقێ بەرپرسێن ئیدارەدانا ئۆپەراسیۆنێن سیبەر یێن ئیرانێ بوون.

دو: حەفتییێن دەسپێکێ یێن شەڕی ئەو یەکە پشتراست کر "کەتائیبا حزبوللا" باوەرپێکەرترین بەرەیێ ئیرانێ یە دناڤ هەمی بەرەیێن میلیشیایی یێن دی دا ل دەڤەرێ، ئەڤە ژی د وان ئۆپەراسیۆنان دا دیاربوو یێن ئەمریکا ل دژی بارەگا و وان پێگەهان کرین یێن ئەڤ میلیشیایە تێدا کۆمڤەبووین، هەروەسان ژناڤبرنا سەرکردەیێن وان و ب ناڤودەنگترینێ وان "ئەبو عەلی عەسکەری" و کوشتنا وی د لێدانەکا ئەمریکا دا ل ناڤەراستا ئادارا 2026ێ هاتە راگەهاندن.

سێ: پێشڤەچوونێن شەڕی ئەو یەکە نیشان دا کو میلیشیایێن ئیراقێ شیانێن سەربازی یێن مەزنتر هەنە ژ وێ یا کو دهاتە چاڤەرێکرن، چونکی ئۆپەراسیۆنێن وان یێن ڤێ دویماهییێ، چ ل هەرێما کوردستانێ یان ل دژی بالیۆزخانەیا ئەمریکا و هندەک سازییێن سەربازی، ب رەنگەکێ سەرنجراکێش د هویربین بوون، ئەڤە ژی ئاماژەیێ ب وێ یەکێ ددەت سیستەمێن چەکداری یێن نوی، نەخاسمە درۆن و مۆشەک بدەستڤەئیناینە. بە هەر حال، شەڕی ئەو یەکە نیشان دا کو رەوشا ئەمنی یا ئیراقی ل هەمبەر ڤان گرۆپان یا پاراستی نینە، ب ئازادی دهاتن و دچوون و ل ژێر لێدانێن رۆژانە یێن فرۆکەیێن ئەمریکا دا ئۆپەراسیۆنێن مەزن برێڤەدبرن. هەروەسان شەڕی ئەو یەکە ژی نیشان دا رەوشا سیاسی ژی ل هەمبەر فشارێن وان یا لاوازە و هژمارا نوینەرێن خۆ ل پەرلەمانی بۆ زێدەتر ژ 80 نوینەران زێدە کرینە و گەفان دکەن کو چو سەرۆکوەزیرەکێ نوی "بێی مۆر و ئیمزایا وان" دەرناکەڤیت.

چار: شەڕی ئەو یەکە پشتراست کر، ڤەگێرانا ئالییێن فەرمی و حزبێن ئیراقی ل دۆر وێ یەکێ کو وان بزاڤ کرن، چەمکێ حەشدا شەعبی وەک سازییەکا ئەمنی یا فەرمی و گرۆپێن چەکدار ژئێک جودا بکەن تێرا هندێ نەکر ئەمریکا هژمارەکا لێدانێن زنجیرەیی نەکەتە سەر بارەگایێن حەشدا شەعبی کو بوونە ئەگەرێ کوشتن و برینداربوونا ب دەهان ئەندامان ل دەڤەرێن جودا-جودا، ئەڤێ ژی دێ رەنگڤەدان ل سەر چاوانییا رەفتارا ئەمریکا یا پاشەرۆژێ ل گەل دوالیزما حەشد-میلیشیا هەبیت.

پشتی ب دویماهیهاتنا شەڕێ 12 رۆژی یێ سالا 2025ێ، میلیشیایێن ئیراقی بزاڤ کرن وان جهێن سەربازی بکەتە ئارمانج کو رەنگە بکەڤنە د چارچۆڤەیێ سیناریۆیێن رویبرویبوونا ئیرانێ-ئەمریکا دا. ئیرانێ ژی وەک گۆرەپانەکا سەرەکی، ئیراق بۆ ڤان سیناریۆیان بەرهەڤ دکر. میلیشیایان ل رۆژێن دەستپێکێ یێن شەڕێ نوکە ئەو کارە تەمامکرن یێن ل دویماهییا شەڕێ بۆری دەستپێکری ئەو ژی لێدانا سیستەمێن بەرگرییا ئەسمانی و رادارێن ئیراقێ بوو، چونکی ئەو د وێ باوەرێ دا بوون ل دژی میلیشیایێن وان بهێنە بکارئینان. هەروەسان بزاڤ کرن فرۆکەیێن F-16 یێن ئیراقێ ژ شەڕی دویر بئێخن ئەو ژی ب رێیا لێدانێن بەردەوام بۆ سەر بنکەیێ ئاسمانی یێ "بەلەد" کو بوو ئەگەر ئەو کۆمپانیا ئەمریکا یا بەرپرس ژ برێڤەبرنا وان فرۆکەیان وەلاتی بجهبهێلیت.

ئەڤە چەندە ژی پەرەلێل بوو ل گەل لێدانا چڕ و رۆژانە بۆ سەر بالیۆزخانەیا ئەمریکا ل بەغدا، کونسۆلخانەیا ئەمریکا ل هەولێرێ، هۆتێلا رەشید کو نوینەرێن عەرەبی و ئەورۆپی تێدا بوون و سیستەمێن بەرگرییا ئەسمانی یێن ئەمریکا یێن پاراستنا دەڤەرا کەسک و بنکەیێ "حەریر" ل هەولێرێ. هویربینی و کاریگەرییا ڤان لێدانان بوونە ئەگەر کو "ناتۆ" بارەگایێ خۆ ل بەغدا چۆل بکەت و سوپایێ ئەمریکا پشکەکا مەزن ژ سەربازێن خۆ ڤەگوهاستنە بنکەیێ "ڤیکتۆریا" ل ناڤا فرۆکەخانەیا بەغدا. هەروەسان هێرش ل سەر کۆمپانییێن پەترۆلێ ل میسان و بەسرە و هەولێر و سلێمانییێ و فرۆکەخانەیێن بەغدا و هەولێرێ، بارەگایێن پێشمەرگەیێ هەرێما کوردستانێ، ئۆپۆزسیۆنا کوردێن ئیرانێ ل ناوچەیێن جودا-جودا یێن هەرێما کوردستانێ هاتە کرن. پێشهاتا هەرە-مەترسیدار هێرشا میلیشیایان بوو بۆ سەر دەولەتا کوێت و ئوردنێ و ل بنکەیێن خۆ یێن سووریێ ب مۆشەک و درۆنان هێرشی وان دکر، ڤێ چەندێ هەلویستەکێ خەلیجی-ئوردنی د دویڤخۆدا ئینا کو داخواز ژ ئیراقێ کر هەرزوی ڤان دەستدرێژییان رابگریت.

ناڤبەینکارییا حکومەتا بەغدا بۆ ئەمریکا و میلیشیایان

بۆمبەبارانا ئەمریکا یا سەر بارەگایەکێ پاسداران ل ناوچەیا جادرییە ل بەغدا پێشهاتەکا نوی بوو، بوو ئەگەرێ کوشتن و برینداربوونا هژمارەکا سەرکردەیێن گرۆپێن چەکدار یێن ئیرانێ. پشتی وێ بۆمبەبارانێ گفتوگۆ دناڤبەرا ئالییێن ناڤخۆ یێن ئیراقێ دەربارەیی ناڤبەینکارییا حکومەتێ و ئالییێن شیعی بۆ ئەمریکا ل گەل میلیشیایان هاتە کرن. ل 18ێ ئادارێ کەتائیبا حزبوللا راگەهاند، بۆ دەما 5 رۆژان دێ هێرشێن خۆ ل دژی بالیۆزخانەیێ راگرین (پاشی هەتا دەستپێکا نیسانێ درێژ کر) ئەڤە ژی د چارچۆڤەیێ مەرجێن ئیرانێ ل دۆر راگرتنا هەمی ئۆپەراسیۆنان ب تایبەتی ب راگرتنا بۆمبەبارانێن ئسرائیلێ بۆ سەر زەحیا باشوور ل بەیرووتێ ڤە هاتبوو گرێدان.

هەرچەندە ئەمریکا ناڤەرۆکا وێ لێکتێگەهشتنێ ئاشکرا نەکر، لێ هویرکاتییێن مەیدانی پشتی بۆمبەبارانێن جادرییە ئەو یەکە نیشان دا، بۆمبەباران ل سەر بالیۆزخانەیێ راوەستییا د بەرانبەر ژی دا ئەمریکا ئارمانجکرنا سەرکردەیێن حەشدا شەعبی ل ئیراقێ راوەستاند، لێ هەمجا بۆمبەباران ل سەر سەربازگەهـ و کۆگەهێن چەکی د بەردەوام بوون. د دەمەکی دا کو چو زانیارییێن پشتراستکری ل دۆر وی سروشت و رەوشێ نینن یێ کو بوویە ئەگەرێ دروستکرنا ڤێ لێکتێگەهشتنێ د نیڤا شەڕی دا، لێ ئەو یەک ئاشکرا بوویە  –ل گۆرەیی ژێدەرێن ئاگەهدار– ئەمریکا تێبینییەک کرییە ستایلێ لێدانێن میلیشیایان پێشکەفتی بوویە چ ل سەر ئاستێ هویربینییێ یان ل سەر ئاستێ وێرانکارییێ، ئەو تێبینییە کرییە مۆشەک و فرۆکەیێن بێفرۆکەڤان (درۆن) وان گەهشتینە کویراتییا بالیۆزخانەیێ کو ب دو تۆرێن سیستەمێ C-RAM یا پاراستییە و ئێک ژ وان هاتە ژناڤبرن.

ئەڤ لێکتێگەهشتنە وێ یەکێ نیشان ددەت، واشنتۆن ل ڤێ قویناغێ یا بەرهەڤ نینە نوینەراتییا خۆ یا دیپلۆماسی ژ بەغدا ڤەکێشیت (نوکە جۆشوا هاریس کاروباران برێڤەدبەت)، سەرباری وێ یەکێ بالیۆزخانە، بارەگا، نوینەرێن سەربازی و مەدەنی چۆلکرینە. ئەڤە ژی رەنگە واشنتۆنێ پێدڤی ب بەردەوامیدانا ڤێ لێکتێگەهشتنێ هەبیت نەخاسمە د قویناغا پێکئینانا حکومەتا نوی یا ئیراقێ دا، هەروەسان ئالییێن چارچۆڤەیێ هەماهەنگییێ کو جلکەکێ سیاسی دکەتە بەر میلیشیایان، ل نوکە پێدڤی ب دیپلۆماسییا ئەمریکا هەیه.

د شیاندا یە ئاماژەیێ ب سێ رویدانان بکەین کو پشتی ڤێ لێکتێگەهشتنێ هاتینە هەبوونێ و د بنە ئەگەرێ لاوازکرنا لێکتێگەهشتنێ:

ئێک: رەڤاندنا رۆژنامەڤانا ئەمریکی "شیلی کیتلسۆن" ل نیڤا بەغدا ل رۆژا 1ێ نیسانێ ل سەر دەستێ کەتائیبا حزبوللایێ، کو بربوو دەڤەرا "جەرف ئەلسەخر" و شڤێدی ب رەنگەکێ فەرمی ئازاد کر لێ مەرجێ وان ئەوبوو ژ ئاخا ئیراقێ دەربکەڤیت.

دو: راگەهاندنا بالیۆزخانەیا ئەمریکا پشتی رۆژەکێ ل سەر مەترسییا هێرشێن مەزن دژی جهێن سڤیل و کەسان کو تێدا هاتبوو: "حکومەتا ئیراقێ نەشیایە رێگرییێ ل هێرشێن تیرۆرستی ل ناڤا ئاخا خۆ یان ل وان دەڤەران بکەت یێن هێرش و ئۆپەراسیۆن ل دژی وێ دهێنە کرن، رەنگە تیرۆرست ناسنامەیێن حکومەتا ئیراقێ هەلبگرن". ئەڤ ئاماژەیە یا دەگمەن بوو د زمانێ دیپلۆماسی یێ ئەمریکا دا کو نیشانا نەمانا باوەرییێ یە، پاشی ژی داخواز ژ ئەمریکییان هاتە کرن "بلەز" وەلاتی بجهبهێلن.

سێ: راگەهاندنا خەلاتەکێ 3 ملیۆن دۆلاری ژ ئالییێ وەزارەتا دەرڤە یا ئەمریکا ڤە بۆ هەر کەسەکێ زانیارییان ل دۆر هێرشکەرێن بالیۆزخانەیان بدەت.

ئاراستەیێن بەرسڤدانا پێشبینیکری یا ئیرانێ ب رێیا گۆرەپانا ئیراقێ

هەڤدەم ل گەل پێشهاتێن شەڕێ بەردەوام یێ دناڤبەرا ئیران و ئەمریکا-ئسرائیلێ دا، سەرکردەیێ کەتائیب سەیدولشوهەدا "ئەبو ئالا ئەلوەلائی" ئاشکرا کر و گۆت: ئەگەر ئەمریکا هێرشەکا هشکانی ل دژی ئیرانێ بکەت، وان پلان ل دۆر هێرشکرنەکا هشکانی بۆ سەر کوێت و سووریێ هەنە. سەرکردەیێ "نوجەبا" ئەکرەم کەعبی ژی گەف کرن و گۆت: کارتێن بکارنەهاتی هێشتا ل نک وان هەنە.

ژبەر کو ئیراقێ سنۆرەک ب درێژاهییا 1500کیلۆمەتران ل گەل ئیرانێ هەیە. د شیاندا یە بکەڤیتە د چارچۆڤەیێ سیناریۆیا هەلکێشانێن ئیرانێ دا ئەگەر هات و ئەمریکا-ئسرائیلێ ب رێیا هشکانی هێرشێ وان کر. بەرسڤدانا چاڤەرێکری یا ئیرانێ ب رێیا میلیشیایێن ئیراقێ د شێین د چەندین ئاستان دا دابەش بکەین، ژ وان ژی:

ئێک: زێدەکرنا هێرشێن مۆشەکی و درۆنی دژی بالیۆزخانەیێ و ئارمانجکرنا دەزگەهێن هەولگیری و دژەتیرۆر یێن ئیراقی کو وەک نێزیکێن ئەمریکا دهێنە ل قەلەم دان.

دو: سەپاندنا ئامادەییا سەربازی یا میلیشیایان ل باژێرێن باشوور، ناڤەراست و بەغدا و کۆنترۆلکرنا سازییێن فەرمی و دەڤەرا کەسک بۆ دروستکرنا فشارێ. ئەڤە چەندە مەترسییا شەڕی ل گەل رەوتێ سەدری یان عەشائیران و پێشمەرگەیی دروست دکەت، رەنگە ئەمریکا نەچار بیت ئۆپەراسیۆنەکا سەربازی یا مەزن بۆ پاراستنا سیستەمێ سیاسی یێ ئیراقێ بکەت.

سێ: بەرفرەهکرنا شەڕی بۆ هەرێما کوردستانێ و دەولەتێن جیران. ئەڤ سیناریۆ یە مەترسییا بەزاندنا سنۆرێ کوێتێ ل ناوچەیا سەفوان و بکارئینانا ئاخا بەسرە یان رێرەوێن دەریایی ل خۆر عەبدوللا و لێدانا جەزیرەیا بوبيان ب خۆ ڤە دگریت. هەروەسان هێرشێن پیادە بۆ سەر هەولێرێ ژ بنکەیێن حەشدێ ل کەرکووک و نینەوا، یان ل گەل هێرشەکا پاسداران ب بەهانەیا کوردێن ئۆپۆزیسیۆن ل سلێمانییێ و هەولێرێ، لێدانا پێگەهێن سووریێ ل سنۆرێ قائیم ل ئەنبار.

سروشتێ هێرشێن ئەمریکا ل ناڤخۆییا ئیراقێ د ڤی شەڕی دا وێ یەکێ یشان ددەت، ئەو پێشبینی دکەن میلیشیا لڤینەکا سەربازی ل دژی وەلاتێن جیران و هەرێما کوردستانێ بکەن، لەوما هێرشێن ئەمریکا-ئسرائیلێ ل سەر بنکەیێن حەشدا شەعبی ل ناوچەیێن حەدیسە، قائیم، نەینەوا، دبس و خۆرماتوو چڕ بووینە، ژبلی بۆمبەبارانا رۆژانە بۆ سەر بنکەیێن پاسداران ل "خورەمشەهر/محەمەرە" ل سەر سنۆرێ بەسرە.

 دەرئەنجام

رەنگە گۆڕەپانا ئیراقێ ژ هەر جهەکێ دی پتر یا بەرهەڤ بیت کو ببیتە گۆرەپانا بەرسڤدانا سەربازی یا ئیرانێ، ئەڤە ژی ژبەر هەبوونا وان شیانانە یێن ل بەر دەستێن وان میلیشیایێن ئیراقێ یێن سەر ب ئیرانێ ڤە هەین و هەژموونا خۆ ب سەر دیمەنێ ئەمنی یێ ئیراقێ دا بەردایە، هەروەسان وان میلیشیایان شیانێن خۆ یێن سەربازی و لۆجستی پاراستینە و شیاینە فێلان ل هێزێن ئەمریکا بکەن ب رێیا بکارئینانا پاراستنا سازییێن فەرمی یێن ئیراقی؛ سەرباری وان هێرشێن مەزن یێن فڕۆکەیێن ئەمریکا دکەنە سەر بارەگا و سەرکرداتییا وان.

مسۆگەر پشکداربوونا ئیراقێ ب ڤی رەنگی د شەڕ و پێشهاتێن پاشەرۆژێ دا، دێ بیتە ئەگەرێ دروستبوونا هندەک دەرهاڤێژتەیێن هەرێمی کو کۆنترۆلکرنا وان یا ب زەحمەتە، ژ وان ژی دبیت تورکیا دەستوەردانەکا سەربازی یا ئێکسەر ل ناوچەیێن باکورێ ئیراقێ، مووسل و کەرکووک بکەت، یان ژی دەستوەردانەکا سەربازی ژ ئالییێ سوپایێ سووریێ ڤە بهێتە کرن؛ ئەڤە هەمی د ئەنجام دا د خزمەتا ئارمانجێن ستراتیژی یێن ئیرانێ دانە ب مەرەما بەرفرەهکرنا پانتاییا شەڕی و تێکهەلبوونا ئالییێن شەڕی و زێدەتر ئالۆزکرنا شەڕی.

شەڕێ نوکە و ئەو ئەنجامێن کو دێ د دویڤخۆدا ئینیت، دێ هندەک گوهۆڕینێن کویر ل سەر ئاستێ گۆرەپانا ئیراقێ دروست کەت؛ مانا هەژموونا ئیرانێ ل ئیراقێ پشتی شەڕی و لاوازبوونا ئەمریکا، دێ میلیشیایان بەرەڤ هێزەکا مەزنتر و هەلکێشانەکا زێدەتر ل سەر هەمی ئاستان بەت. بەروڤاژی، لاوازبوونا ئیرانێ یان هەلوەشیانا سیستەمێ وێ، دێ بیتە ئەگەرێ دروستکرنا گوهۆرینان دناڤ پەیکەرێ سیستەمێ سیاسی یێ ئیراقێ یێ نوکە دا، رەنگە ئەڤ چەندە –ل گۆرەیی باشترین پێشبینی– ڤەگەڕاندنا هەڤسەنگییێ بیت بۆ پێگەهێ دەڤەرێن سوننە و هەرێما کوردستانێ و رۆلێ وان دناڤ وی سیستەمێ سیاسی دا کو سەرژنوی هاتییە ئاڤاکرن یان مۆدێرنکرن. لێ د خرابترین سیناریۆ دا، رەنگە ئەڤ چەندە ببیتە ئەگەرێ پەقینەکا زێدەتر یا هەڤرکییەکا چەکداری یا ناڤخۆیی ل سەر بنەمایێ نەتەوەیی یان مەزهەبی.