رێبەر کوردۆ

سیاسەت د سادەترین پێناسەدا، بیاڤەکێ هەڤپشکە بۆ کۆمەکا "بکەر، هزر، كۆم و ئاراستەیێن سیاسی" کو تێدا ب ئازادی ممارەسەیا چالاکی و جێبجێکرنا بەرنامە و جیهانبینییا خوە یا سیاسی بکەن. ئەڤ چەندا ل سلێمانییێ ڕوودای و گەلەك بۆیەرێن دی، بۆ مە دیار دكەت، كو سیاسەت ل ئەڤی وەلاتی چێکرنا بیاڤەکێیە كو تێدا كۆمەك چالاکییێن خوە بکەت و خوە بسەپینیت. هەر كۆم و ئالییەکێ بزاڤا چالاکییێن خوە بکەت و ڕێك لێ بهێتەگرتن، تڤەنگ و تانک و فڕۆکە ل جهێ دیالۆگێ ب ساناهیتر و ب لەزتر داوییێ ب ئەوی ئاراستەی دهینن، ئانکو ل جهێ سیاسەت تڤەنگێ ئاراستە بکەت، تڤەنگ سیاسەتێ ئاراستە دکەت! ئەڤە ژی خراپترین تەرزێ ب ڕێڤەبرنێیە و چێکرنا ژیوارەکێیە، ئەوێ بێهیڤیبوونێ چێدکەت کو ئێدی دیالۆگ و نڤیسین و ئاخڤتن بێهودەنە. ئالییەکێ دی ژی، ئەوێ ئاماژەیێ ددەتە کو هێشتا کەلتوورێ دیالۆگێ د ناڤ مە پەیدا نەبووینە. ئەوێ دی، ئەوێ نە ژ هزركرن و دیتنا مە، زاتەكێ خوەسەرێ خودان بها و ڕێز نینە، کو ببیتە ئەگەر كو پتر وی و خوە بنیاسین، بەلکی دوژمنەکێ ڤەشارتییە هەر گاڤا وەکو هزرا من نەبوو یان دیتنەکا جودا هەبوو، دێ ب لویلییا تڤەنگێ بەرسڤا ئەوی دەم! ئانکو هێشتا ئەم د قۆناغا مۆنۆلۆگێ/ل گەل خوە ئاخڤتنێنە. هەلبەت مۆنۆلۆگ ل ئەڤێرێ ئەو واتایە نینە یاكو تێڕامانێ و هزرکرنێ کو پتر ل گەل خوە ڕابوەستم و د ڕەوشا تێهزرینێدا بم ل دۆر مژار یان پرسەکا هەبوونێ و دیار کری، بەلکو مۆنۆلۆگ د ئەڤی دەوروبەریدا ئەوە كو ب تنێ خوە دبینم و ب تنێ هزر و دیتنا خوە ڕاست بزانم! ئەڤە ژی خراپترین جۆرێ هزرکرنێیە، ژبەر کو ڕێکێ ل هزرا جودا دگریت.

مخابن سلێمانییێ د دیرۆکێدا جوداهییەک ل گەل دەڤەرێن دی هەبوو، ئەو ژی كو کەلتوورێ هزرا جودا و فرەڕەنگییێ هەبوو، نوكە ئەو ژی یا بەر ب ئێکڕەنگی و سەپاندنا جۆرەکێ هزرکرنێ دچیت، كو دارێ زۆڕییێ و تڤەنگە! ب تنێ دێ ئێك بۆیەرا دیرۆکی ڤەگێڕم، داكو ببیتە بەلگە بۆ دیتنا مە یا ل سەری دیار كری. ل سالا 1922یێ مستەفا پاشایێ یامۆلکی دبیتە سەرۆکێ "کۆمەلەیا کوردستانێ" و بارەگایەکی ل سلێمانییێ دادنیت، بڕیارێ ددەت كو ئەو کەسێن ژ گوندان دهێن و پێگوهۆڕا متا و دان و دکاك و بەرهەمێ سپیاتییێ ل گەل خەلکێ سلێمانییێ دکەن، نابیت ئەو ب شەڤ بمینن ل سلێمانییێ، داكو کەلتوورێ باژێڕێ سلێمانییێ نەهێتە تێکدان. ل دەمێ ئەڤێ بڕیارێ ددەت، خەلک نەڕازی دبیت و دڕژیتە سەر بارەگایێ وی و ئەڤێ بڕیارێ قەبوول ناکەت. ئەڤ میناکە ئەوێ ئاماژەیێ ددەتە کو سروشتێ خەلکێ سلێمانییێ سەپاندن و زالبوونێ قەبوول ناکەن و خەلکەکێ زندییە. ب مخابنیڤە پشتی 100 سالان ئەڤی کەلتوورێ فرەڕەنگییێ نە ب تنێ گەشە نەكر، بەلکو هاتە خەندقاندن و ژناڤبرن! هندەک سیاسی و كۆمێن سیاسیيێن سلێمانییێ، سلێمانی گۆری خوە کر و ئایدیۆلۆژی کرن. هەتا ئەوی ئاستی ب تڤەنگێ بەرسڤا هزرا جودا بهێتەدان، ئانکو ئێدی ئەو جوداهییێن سلێمانی جودا دکر، نەمان.

بەری سیاسی و ئۆپۆزسیۆن ب واتایا سیاسی و حزبی ل سلێمانییێ هەبن، ئۆپۆزسیۆنەکا هزری و ئەقلی و پڕی یاخیبوون ل سلێمانییێ هەبوو، هەما هەر نڤیسین و ڕۆمان و پەرتووکێن بەختیار عەلی تێرا هندێ هەنە مرۆڤ بۆ هەتاهەتایێ یاخی ببیت. ل دەمێ ئۆپۆزسیۆنا ئەقلی هەی، مرۆڤ هوسا دهاتە ئاراستەکرن کو ئەو ب خوە هزر بکەت و ل سەر مافخوەری و بێدادییێ بێدەنگ نەبیت و ژ پێخەمەت بهایێن بلند یاخی ببیت، دەمێ سیاسییان ئەڤ ئۆپۆزسیۆنا ئەقلی بەرەڤ یا ئایدیۆلۆژیایێن بەرتەنگ بری، ئێدی مرۆڤ ل گۆرەی ئەوێ یا ئەم ژ "کانتێ ئەلمان" فێر بووین، شوینا بۆ خوە ئارمانج بیت و تەحقیقا زاتێ خوە بکەت، کرە ئالاڤ و وەسیلە هەتا رادەیێ کوشتن و مرنێ بۆ ئارمانجێن فلان سیاسی و فیسار كۆمێ!

خالەکا دی ب گشتی ل سالێن دەرباز بووی "حزب، سیاسی، میدیا، پەروەردە و عەشیرەتێ" د جڤاکێ مەدا، مرۆڤێ کورد بەرەڤ زڕتەكی و زڤرییێ ئاراستە کر، مرۆڤێ زڕتەک و زڤر، پیرۆز و جوان و شرین کر، هەتا ئەوی ڕادەی مرۆڤێ زڕتەك دبوونە پرۆفایلێن فەیسبووک و لۆگۆیێن ترۆمبێلان، ئەڤە هەمی د چێکرنا ژیوارەکێ پڕی خوین و تەحلدا پشكدار بوون.

خالەکا دی کورد قوربانییێ توندوتیژیێیە، قوربانییەك کو د پرۆسەیا دویر و درێژا قوربانییا خوەدا، تۆشی ب دەهان جۆرێن چەپاندن و تێکچوونێن دەروونی بوویە، جار کرییە سادیست جار ژی کرییە مازۆشی، کا چەند قوربانییێ تراژیدیایێ و توندوتیژییێیە، هندە ژی شەیدایێ ئەوێ چەندێیە كو بیتە بکەرێ تراژیدیایێ و توندوتیژیێ! ب زمانەکێ دی، د ڕەوشا هاتنوچوونێدایە د ناڤبەرا جەلادی و قوربانی، بۆ یێن ژ خوە بهێزتر قوربانییە و بۆ یێن ژ خوە لاوازتر جەلادە! ئاریشەیا هەرەمەزن یا مرۆڤێ د هاتنوچوونێدا بیت د ناڤبەرا جەلادی و قوربانیدا، جار رۆلێ جەلادی بگێڕیت جار ژی قوربانی، هەر ئەو دێ ژێ هێتە چاڤەرێکرن هەتا سەر هەستی توند و زڤر و دلڕەق بیت. بۆ نموونە ئەوێن د بوویەرا گرتنا لاهووریدا پشکدار، هەمان ئەو کەسەنە یێن ب ئەڤان ڕۆلان ڕادبن، ل دەمێ لاهوورێ بهێز قوربانییێن وی بوون، بەلێ ل دەمێ لاهوور بێهێز، جەلادێن وی بوون! ئەوێ شەق ل لاهووری دای، دویر نینە ل دەمێ لاهوور یێ بهێز ژ هەمییا كۆلەتر بیت! ئەڤە ئەوی دیمەنێ ب مەترسی ب باشی نیشا مە ددەت.

خالەکا دی مرۆڤێ زڕتەك ترسنۆکە، و ترسا وی یا مەزن ژ مرنێ، ئەو هوسا توند و زڕتەك لێ کرییە، نە ژبەر کو ژیان بۆ وی یا ب بهایە وەکو مرۆڤەکێ ب ئاقل سەرەدەرییێ بکەت، بەلکو بهایێ ژیانێ بۆ وی د ئەوێرێدا کورت بوویە كو بشێت هەتا داوی ئەندازە زالبوون و توندییێ بکەت. هەڤدژی ل کیرێیە د وێ كێلیكا کو پێدڤییە بکەت، زڕتەکییا خوە بسەلمینیت، بەرۆڤاژییا وێ ترسنۆکییێ دسەلمینیت، ئەو وێنەیێ د سەرێ خەلکیدا چێکری، کارێزما و وێرەك و دووپشك، ئەوی وێنەی دهەرفینیت، لەوڕا د ناڤبەرا مرنەکا ب ڕوومەت و ژیانەکا بێڕوومەت، ژیانا بێڕوومەت هەلدبژێریت!