گاڤ

سەرۆک بارزانی د دیدارەکا تایبەت دا ل گەل کەنالێ شەمس، بەحسی چەندین پرسێن گرنگ و تایبەت ب دەڤەرێ ڤە، هەروەهان رەوشا سیاسی یا ئیراقێ و هەلبژارتنێن جڤاتا وی وەلاتی کر.

پێنجشەمبییێ 6ێ چریا دویێ یا 2025ێ، سەرۆک مەسعوود بارزانی ل گەل کەنالێ شەمس راگەهاند؛ "من هەستەکێ گەلەک خۆش هەیە کو کوردستان ب ڤی رەنگی، سوپاسییا ڤێ نیعمەتا خودایێ مەزن دکەم".

سەرۆک بارزانی گۆت: "هەرێما کوردستانێ خواستەکا گەلەک مەزن یا هەی، ئەوا بدەستڤەهاتی جهێ شانازیەکا گەلەک مەزنە، داخوازا بدەستڤەئینانا زێدەتر دکەین ژ رویێ ئاڤەدانی و پێشڤەبرنێ، حکومەتێ ژی پلان بۆ بجهئینانا وان هەیە قویناغ ب قویناغ".

سەرۆک بارزانی، ئاماژە ب وێ چەندێ کر، "ئاکنجییێن باشوور و ناڤەراستا ئیراقێ کو سەرەدانا هەرێما کوردستانێ دکەن، پەسنا هەرێمێ پتر ژ خەلکێ هەرێمێ ب خۆ دکەن، ئەم دخوازین هەمان پێشکەفتن ل هەمی دەڤەرێن ئیراقێ ب دیار ببیت، ئەوا ل هەرێما کوردستانێ بدەستڤەهاتی بۆ کورد و عەرەبان جهێ شانازییێیە".

ل دۆر ئاستەنگان، سەرۆک بارزانی دبێژیت: "ئاستەنگ گەلەک د رۆهن و ئاشکرانە، ل هەرێما کوردستانێ ئیرادە و پلاندانان هەیە و بجهئینانا هویربین ژی هەیە، د هەمان دەم دا بۆ پرۆسەیێ سەرکرداتییەک هەیە، لێ ب مخابنی ڤە ل بەغدا فەوزا و نەرێکخستن هەیە پرۆژە هەمی ڕاوەستیاینە، ئیرادەکا راستەقینە ل بەغدا بۆ وی بابەتی نینە".

د پشکەکا دی یا ئاخڤتنێن خۆ دا، سەرۆک بارزانی بەحس ل وێ چەندێ کر، "ل سالا 2003ێ مە تێکۆشانەکا مەزن کر دا کو ئیراقەکا نوی ئاڤا بکەین، لێ ب دەربازبوونا دەمی ئەڤ خواستە رویبروی کارڤەدانێ بوو، خواستەکا دژی مە هەبوو، هەتا کو ئەم گەهشتینە خالەکێ کو پێشوازی ل هەرێما کوردستانێ و کوردان ل بەغدا ناهێتەکرن، لەوما مە ژی خۆ دویرئێخست، ب ڕاستی ئەڤە خواستا مە نەبوو بەلکو ڕەوشێ ل سەر مە فەرز کر کو ئەم بجهبهێلین بۆ وان یێن کو پەیوەندیدارن ب وی بابەتی ڤە ل بەغدا".

ل دۆر هەلبژارتنێن جڤاتا نوینەرێن ئیراقێ، سەرۆک بارزانی، گۆت: "ل دەستپێکێ مە هزر د بایکۆتکرنێ دا کر، ئەو یاسایا کو هەلبژارتن پێ دهێتەبرێڤەبرن، ب ڕاستی یاسایەکا دادپەروەرانە نینە، وێ یاسایێ ئەنجامێن وێ پێشوەختە دیارکرینە، دابەشکرنا کورسییان راستەقینە نینە، پاشی ژ ئالیێ هەڤالێن مە ڤە ل بەغدا هندەک پەیام گەهستنە مە کو ئەو ژی د هەمان دەم دا رویبروی پشتگوههاڤێتنێ بووینە، ئەو ژی ئامادەنە پشتی هەلبژارتنان هەڤپەیمانییەکا نوی پێکبئینین دا کو ڤێ رەوشێ باش بکەن، هەتا کو پرۆسەیا سیاسی بئێخینە سەر ڕێرەوێ وێ یێ راست".

سەرۆک بارزانی هەروەسان گۆت: "پشتی هەلبژارتنان ئەم دێ دەستنیشانکەین کا دێ ل گەل کێ هەڤپەیمانییێ کەین و ل گەل کێ رێککەڤین، نە بەری هەلبژارتنان، ئەم دخوازین ملیۆن دەنگان بدەستڤەبینین".

سەرۆک بارزانی ئاشکراکر ژی؛ "د هەلبژارتنێن بۆری دا پارتی دیمۆکراتی کوردستان، پتر ژ 800 هزار دەنگان بدەستڤەئینان، ئەڤە ژی بێ نەینەوا و کەرکووک و دیالە، ئەڤجا ئەگەر دەنگێن وان پارێزگەهان لگ ەل بن ئەم دێ ملیۆنەکا دەنگان دەربازکەین".

د درێژاهییا ئاخڤتنێن خۆ دا، سەرۆک بارزانی تەکەز ل سەر وێ چەندێ کر، "ئارمانجا مە هەموارکرنا یاسایا هەلبژارتنایە بۆ سیستەمێ ئێک-بازنەیی، د وی سیستەمی دا مافێ کەسێ بەرزە نابیت و ساناهیترە ژی، هەلبژارتن ب وی سیستەمێ نوکە نە دادپەروەرانەیە و ب دیتنا من ب راستی هەلبژارتن سەختەیە، لێ د پاشەرۆژێ دا پێدڤییە ئەو یاسا بهێتەهەموارکرن ".

سەرۆک بارزانی ئاماژە ب وێ چەندێ ژی کر، "ئەگەر یاسایا هەلبژارتنان نەهێتەهەموارکرن ژی، دڤێت د پاشەرۆژێ دا سەرژمێرییەکا دروست بهێتەکرن بۆ هژمارا ئاکنجییێن هەر پارێزگەهەکێ نەک هژمارا کورسییان ل دویڤ کارتا خوارنێ بهێتەدەستنیشانکرن.

سەرۆک بارزانی گۆت ژی: "پترییا هێزێن سیاسی یێن ئیراقێ هۆسا دبینن کو دڤێت یاسایا هەلبژارتنا پەرلەمانێ ئیراقێ بهێتەهەموارکرن، من دخواست کو ڕەوتا سەدر و برایێ مە موقتەدا د هەلبژارتنان دا پشکدار بن ".

ل دۆر وێ چەندێ کو دهێتە داخوازکرن کورد نوینەرێ ئیراقێ هەمییێ بیت، سەرۆک بارزانی گۆت: "د راستی دا ئەڤە داخوازیەکا نوی نینە، ئەڤە سیاسەتا باوەرییا مەیە، بەری نوکە ژی من داخواز ژ بەربژاران دکر ل پەرلەمانی کو دڤێت هۆسا بکەن، لێ ڤێ جارێ من گەلەک تەکەز ل سەر وی بابەتی کریە، چونکی بەری نوکە ل گەل هندەک ژ شاندێن پارێزگەهێن موسەننا، کوت، عیمارە و بەسرە کۆمببووین، دەمێ بەحسی کێشەیێن وان کری ئەم تووشی مەندەهۆشییێ بووین، نە کارەبا وان هەیە نە ئاڤ، چ تشتێ وان نینە، ئەڤجا ئەرکێ مەیە بەرەڤانییێ ژ وان بکەین هەروەک چەاوا ئەم بەرەڤانییێ ژ پارێزگەهێن هەولێر، سلێمانی، دهۆک و کەرکوکێ دکەین ".

سەرۆک بارزانی هەروەسان ئەو رۆهنکر، "نە گرنگە بەربژارێن پارێزگەهێن دی یێن ئیراقێ چەوا بەرێ خۆ ددەنە کوردان و چەوا ل گەل کوردان مامەلەیێ دکەن. هوین ب خۆ دزانن د ل بۆری چەوا چەکێ کیمیایی دژی کوردان هاتەبکارئینان، لێ ڤێ جارێ ژی ب ڕاستی برینا قویتێ خەلکێ هەرێمێ ژ ئالییێ بەغدا ڤە پرۆسەیەکا گەلەک توندوتیژ بوو، ب ڕاستی من نەڤێت بەحس بکەم ".

سەرۆک بارزانی سەرنج بۆ وێ چەندێ ژی راکێشا، "ب راستی رەوشەنبیرییا رەتکرنا گەلێ کورد، ڤێ رەوشەنبیرییێ وەرکریە کو چەکێ کیمیایی دژی کوردان بهێتەبکارئینان و بهێنە ئەنفالکرن و گوند بهێنەوێرانکرن، ئەو رەوشەنبیریە ل نک هندەک ئالییێن شیعی و سونی هەتا نوکە ژی مایە، لێ نوکە چارچۆڤەیێ هەماهەنگییێ حکومرانییا وەلاتی دکەت، لەوما پشکەک ژ وان ژ ڤێ رەوشێ بەرپرسن، نابیت ئەو سیاسەتە دژی کوردان بەردەوام بیت، ئەگەر ئەڤ سیاسەتە بەردەوام بیت، ئیراق دێ زیانمەندا ئێکێ بیت، ئەوێ وێ سیاسەتێ بجهدئینیت و هزر دکەت هەتا دویماهییێ حکومرانی دێ ل نک وی بیت، ئەو کارە مەحالە ".

هەر د بەحسا چارچۆڤەیێ هەماهەنگییێ دا، سەرۆک بارزانی گۆت: "ل گەل چارچۆڤەیێ هەماهەنگییێ مە پێکڤە خەبات کریە و رێز د ناڤبەرا مە دا هە یە، لێ هندەک ئالییێن ناڤ وی چارچۆڤەیی ب ڕاستی ژ دوژمنان پترن، ب راستی ب چەندین رەنگان ڤیایە دویماهییێ ب هەرێما کوردستانێ بئینن ".

ل دۆر وێ چەندێ ئەگەر پشتی هەلبژارتنان ژی دوژمناتییا گەلێ کورد هاتەکرن وی دەمی هەلویستێ وان چ دێ بیت، سەرۆک بارزانی گۆت: "گەلێ کوردستانێ فێری وی تشتی بوویە یێ کو رویبروی دبیتەڤە، ب راستی دژی ڤان دەستدرێژییان بەرگری دروستکریە ".

سەرۆک بارزانی تەکەز ل سەر وێ چەندێ کر، "گەلێ کورد ب راستی خۆراگرە و چو جاران خۆ نا چەمینیت، گەلێ کورد هەردەم دێ ب خۆراگری مینیت و سازشێ ل مافێن خۆ ناکەت، بۆ چو داخوازی و رەفتارەکا دوژمنکارانە خۆ نا چەمینیت ".

سەرۆک بارزانی دازانین؛ "بلا دەستوور ناڤبەینکار بیت، مە پتر ژ دەستووری داخواز نەکریە ئەگەر مە پتر داخواز کر بیت بلا بهێتەرەتکرن، لێ ئەم کێمتر ژ دەستووری قەبویل ناکەین، ئەگەر دەستوور هاتەپشتگوههاڤێتن و میزاجا کەسی و کار ب سەپاندنا ئیرادەیێ هاتەکرن، بێگۆمان وی دەمی ئەوێ فیدرالییێ رەت دکەت ئەم ژی دێ دیکتاتۆریەتێ رەت کەین ".

سەرۆک بارزانی د بەحسا دەستوورێ ئیراقێ دا دبێژیت: "کەس هندی مە بۆ ڤی دەستووری ماندی نەبوویە، دو هەیڤان ئەم ل بەغدا بۆ نڤیسینا ڤی دەستووری ماین، وی هەیامێ ئەم ل بەغدا ماین ئەم رویبروی 36 هێرشێن مۆشەکی بووین و هژمارەکا زێرەڤانێن مە شەهید و بریندار بوون، لێ مە بەرگری کر ".

سەرۆک بارزانی گۆت ژی: "ئەڤ دەستوورە بێ کێم و کاسی نینە، لێ ب هەڤبەری ل گەل دەستوورێ ئیراقێ یێ کەڤن گەلەک پێشکەفتییە، دەستوورەکە کو ماف تێدا هەنە، گەلەک ئالییێن ئەرێنی تێدا هەنە کو مە پشتەڤانی لێ کریە، لەوما مەعقول نینە ئەم دەستبەرداری وی دەستووری بین یێ کو ئەم پێڤە ماندی بووین".

ل دۆر دادگەها فیدرالی، سەرۆک بارزانی ئاشکرا کر، "دادگەهـ دادگەهەکا دەستووری نینە، دادگەهـ هاتییەسیاسیکرن و نە سەربخۆیە لەوما مە بڕیارێن وێ ڕەتکرینە، بریارێن وێ دادگەهێ هەردەم هەرێما کوردستانێ دکرە ئارمانج و دڤیا قەوارەیی هەلوەشینیت ".

سەرۆک بارزانی تەکەز ل سەر وێ چەندێ کر، "پێدڤییە جڤاتا فیدرالی د قویناغا بهێت دا بهێتەپێکئینان کو د دەستووری دا هاتییە، ئەڤ جڤاتە ل شوینا دادگەها فیدرالی مەرجەعە".

د بەرسڤا پرسیارا وێ چەندێ دا کو ئەڤرۆ ل ئیراقێ کێ دەستوور بنپێکریە، ئەرێ گرۆپێن میلیشیایان و چەکدارن یان ئالییێن سیاسی یێن سەربخۆنە، سەرۆک بارزانی ئاشکرا کر، "ب ڕاستی فەوزایەکا مەزن ل ئیراقێ هەیە، هەمی هزردکەن کو دەولەتن، مە دەولەتچک د ناڤ دەولەتێ دا هەنە، وان کۆنترۆلا هەر تشتەکی ل ئیراقێ کریە ".

ل دۆر ب دویماهی هاتنا ئەرکێ هێزێن هەڤپەیمانان ل ئیراقێ، سەرۆک بارزانی گۆت: "ل سالا 2011ێ دەمێ هەڤپەیمان ژ ئیراقێ ڤەکێشاین داعش سەرهەلدا، نوکە ژی ئەگەر هێز ب تمامی ڤەکێشن، جارەکا دی دێ داعش ڤەگەریت، دڤێت رێککەفتنەک هەبیت کا چەوا هێزێن هەڤپەیمانان ل وەلاتی بمینن ".

سەرۆک بارزانی گۆت: "نابیت گرۆپێن چەکدار یێن ئیراقێ دەستوەردانێ د کاروبارێن ئیراقێ دا بکەن، دڤێت چەکێ وان گررپان د چارچۆڤەیێ سیستەمێ بەرگرییا وەلاتی دا بهێتەرێکئێخستن، نابیت ئەو هێزە ژ حکومەت و دەستووری بلندتر بن ".

د پشکەکا دی یا ئاخڤتنێن خۆ دا، سەرۆک بارزانی ئاماژە ب وێ چەندێ کر، "هاتنا هێزێن هەڤپەیمانان بۆ هەولێرێ د چارچۆڤەیێ رێککەفتنا بەغدا و واشنتۆن دا یە، ئەم پێدڤی ب مانەڤایا وان هێزاینە، و ئەم نە ل گەل ڤەکێشانا واینە ".

سەرۆک بارزانی، بەحس ل وێ چەندێ ژی کر، "ل سالا 2017ێ پشتی کرنا پرۆسەیا ڕیفراندۆما سەربخۆییێ، هێزێن حەشدا شەعبی و سوپایێ ئیراقێ ب سەرپەرشتییا ئیرانێ و ب تانک و زرێپۆشێن ئەمریکی ئەو هێرشە کرە سەر مە، وی دەمی ئەمریکا چو کارڤەدانەک نەبوو".

سەرۆک بارزانی دوپاتکر، "ب تنێ پشت ب خودێ، هێزێن پێشمەرگەیی و ئیرادەیا گەلێ خۆ گرێددەت، ژبلی وان پشت ب چو تشتەکێ دی گرێنادەت ".

سەرۆک بارزانی دبێژیت: "پێشمەرگە دەستوەردانێ د چو تشتەکی دا ناکەت، بەلکو ئەو هێزە ب تنێ وەلاتی د پارێزیت و رێنماییان بجهدئینیت، ڕاستە هێزێن حەشدا شەعبی و گرۆپێن چەکدار مافێ وانە کو پارێزگارییێ ژ خۆ بکەن، لێ نابیت دەستوەردانێ د سیاسەت و ئابۆری دا بکەن ".

ل دۆر دوبارە پشتەڤانیکرنا کوردان ژ محەممەد شیاع سوودانی، سەرۆک بارزانی ئاماژە ب وێ چەندێ کر، "هێشتا زوییە بەرسڤا وێ پرسیارێ بهێتەدان، دێ ل دویڤ وێ چەندێ بیت کو پشتی هەلبژارتنان رەوش دێ یا چاوا بیت ".

سەرۆک بارزانی جارەکا دی تەکەز ل سەر وێ چەندێ کر، "ئەگەر دەستوور وەک خۆ بهێتەبجهئینان نە کێشەیا مووچەیی، نە یا ئابۆری، نە یا ئەمنی، نە یا پێکهاتەیان نامینیت، لەوما گەلەک گرنگە هەمی بۆ هەڤپشکی، هەڤسەنگی و سازانێ بزڤرن. "

ل دۆر وێ سیناریۆیا هەیی کو پشتی هەلبژارتنان دێ هەڤپەیمانییەک هێتەپێکئینان و دژی پارتی دیمۆکراتی کوردستانێیە، سەرۆک بارزانی گۆت: "ئەم ئاگەهداری وی سیناریۆیێینە و مە زانیاری ل دۆر هەنە، لێ بۆ وان باشترە دو جاران هزربکەن، ئەڤ ئاخڤتنێن من گەف نینن بۆ وان، لێ پارتی وەکی دارا بەرویێ خۆراگرە ل هەمبەری هەمی ئاستەنگان و کاریگەری ل سەر وان نابیت ".

سەرۆک بارزانی ئاشکراکر، "پارتی پشت ب جەماوەرێ خۆ، ب کارنامەیا خۆ، ب دیرۆکا خۆ و ئیرادەیا خۆ گرێدا یە ".

سەرۆک بارزانی، د پشکەکا دی یا ئاخڤتنێن خۆ دا بەحسی کەرکووکێ کر و گۆت: "کەرکووک کوردستانە، باژێرەکێ ئیراقییە ب ناسناما کوردستانی، ب پشتبەستن ب ماددەیێ 140 سازش ل سەر ناهێتەکر ، ئەو ماددە زیندییە و دێ زیندی مینیت هەتا کو دهێتەبجهئینان ".

سەرۆک بارزانی گۆت ژی: "داگیرکرن و گوهۆرینا دیمۆگرافییا کەرکووکێ مەحالە و سەرکەفتی نابیت ".

ل دۆر وێ پرسیارێ کو پشتی هەلبژارتنان پۆستێ سەرۆککۆماری ب کوردان ناهێتەدان و دێ دەنە سونییان، سەرۆک بارزانی گۆت: "کەسەکێ سونی ل ئیراقێ هەیە ب راستی حەزا وی ئەو پۆستەیە، بلا ببینین کا دێ چ رویدەت، ئەو پۆستە هەر مافێ کوردانە و دێ بۆ کوردان بیت".

هەر گرێدایی بابەتێ پۆستێ سەرۆککۆمارێ ئیراقێ، سەرۆک بارزانی ئاشکرا کر، "ئەڤە پۆستەکێ پرۆتۆکۆلییە و جهێ من نینە لەوما من قەت هزر د وێ چەندێ دا نەکریە کو وەربگرم".

دەربارەی ڕەوشا پێکهاتەیان ل هەرێما کوردستانێ، سەرۆک بارزانی دبێژیت: "ئەڤ پێکڤەژیانا کو ل هەرێما کوردستانێ د ناڤ پێکهاتەیان دا هەی ئەم شانازیێ پێ دکەین، هەردەم دێ بەرگری و پارێزگاریێ ژێ کەین ب هەمی هێزا خۆ".

سەرۆک بارزانی دبێژیت ژی: "گەلێ کوردستانێ گەلەکێ مێهڤاندۆست و لێبۆرین و خودان دلەکێ باشە، ئەز شانازیەکا مەزن ب وی گەلی دبەم ".