نەریتێن نەتەوەیێن جودا – جودا یێن جیهانێ ل سەرێ سالا نوی
ئۆمێد باشکالی
ل تهڤایا وهلاتێن جیهانێ، ههر وهلاتهكی نهریتێن جودا – جودا بخۆ ههنه، ههڤدهم نهتهوهیێن جودایێن جیهانێ ژبۆ پێشوازیكرنا سالا نوی نهریتێن تایبهت ههنه كو سهرهنجا ههر كهسهكی بخۆ رادكێشیت، و ههر نهرهیتهكی ژی رامانهكا تایبهت ههیه. دڤی واری دا چهند نموونه ههنه
دانیمارک: شکاندنا پەرداخێن شیشه، ل دانیمارک، خەلک پەرداخێن شیشه یێن شكهستی و کەڤن ل بەر دەرگەهێ مالا هەڤال و خزمێن خۆ کۆم دکەن، د وێ باوەرێ دانه کو هەر چەند پارچێن شکەستی ل بەر دەرگەهێ مالا زێدەتربن، رامانا وێ چهندێ یه كو د سالا نوی دا هەڤال و دۆستێن دلسۆزێن زێدەتر ههبن.
ئیسپانیا: خارنا 12 دنکێن تری، ل ئیسپانیا، دگەل هەر لێدانەکا دەمژمێرێ ل 12ـی شەڤێ، دڤێت دنکەکا تری بخۆن. رامانا وێ چهندێ یه كو 12 دەنک بۆ هەر 12 مەهێن سالێ یه. ئەگەر تە شیا د دهما 12 چرکان دا هەموویان بخۆی، دێ سالەکا پڕ بەخت و خۆشی ههبیت.
ئیکوادۆر: سووتن، ل ئیکوادۆر، خەلک پەیکەران (کو دبێژنێ مەتەرسۆک) ژ کاغەز و جلوبەرگێن کەڤن دروست دکەن، کو نیشانا سالا کەڤنە. پشترا ل نیڤەشەڤێ وان د سۆژن. ئەڤە رامانا وێ چەندێ دگەهینیت کو هەمی نەخۆشی و بێ بەختییێن سالا بۆری دێ هێنه سووتن.
فلیپین: تشتێن بازنەیی، ل فلیپین باوەریەکا بهێز هەیە کو شێوەیێ بازنەیی نیشانا پارەی و زەنگینیێ یە. لەوڕا ل شەڤا سەرێ سالێ، خەلک جلوبەرگێن "خال-خال" (بازنەیی) دکەنە بەر و دڤێت 12 جۆرێن فێکیێن بازنەیی (وەک پرتەقال، سێڤ، تری...) بخۆن، داکو سالا نوی ببیتە سالا رزق و بەرەکەتێ.
چیلی: نڤستن ل گۆڕستانان ل هندەک باژێڕێن چیلی، خەلک شەڤا سەرێ سالێ دچنە گۆڕستانان و ل تەنیشت گۆڕێ کەسوکارێن خۆ یێن مری دمینن. ئەو شهمالكان هەلدکەن و موزیکێ لێ ددەن، داکو سالا نوی ل گەل گیانێ مریێن خۆ دەستپێ بکەن.
ئیتاڵیا: جلوبەرگێن سۆر، ل ئیتالیا و چەند وەلاتێن دی یێن ئەورۆپا و ئەمریکا یا لاتین، خەلک (ژن و زەلام) جلوبەرگێن ژێرڤە یێن ڕەنگێ "سۆر" ل بەر دکەن. ئەڤە وەک نیشانەک بۆ ئەڤینی و و بەختێ باش د سالا نوی دا دهێتە دیتن.
ڕۆسیا: ڤەخوارنا خۆلییێ، ل ڕۆسیا، هندەک کەس هیڤی و داخوازیێن خۆ ل سەر پارچەکا کاغەزێ دنڤێسن، پشترا وێ کاغەزێ د سوژن و خۆلی یا وێ دکەنە ناڤ پەرداخێن ڤەخوارنا خۆ و د ئێک دەم دا ڤەدخۆن.
بەڕازیل: جل و بهرگێن سپی و بازدان د ناڤ پێلان دا ل بەڕازیل، پرانیا خەلکی ل شەڤا سەرێ سالێ جلێن سپی دکەنە بهرخۆ وەک نیشانا ئاشتییێ. هەروەسا ئەوێن ل نێزیک دەریایێ، دچنە ناڤ ئاڤێ و حەفت جاران ژ سەر پێلێن دەریایێ دكهنه غار، و دگەل هەر غاردانهكێ هیڤیەکێ دخوازن.
ههبوونا نهتهوهیێن جودا - جودا ب نهریتێن خۆ، رهنگهكێ جودا و پر جوانی ب جیهانێ دایه كو بوویه ئهگهرا ههبوونا حهزا تێكههلبوون و پێشڤهچوونا مرۆڤایهتییێ، سهرێ سالا وه پیرۆزبیت، هیڤیا وێ چهندێ بۆ وه دخازن كو د سالا نوی دا بگههنه هیڤی و داخوازییێن خۆ، و ببیته سالهكا خۆشی و نههێلانا نهخۆشیان.