گاڤ

ل گۆره‌ى ڤه‌كۆلینه‌كێ كو گۆڤارا (Cell Metabolism) به‌لاڤكرییه، خه‌لكێ ده‌ڤه‌رێن چیایی كێمتر ژ ده‌ڤه‌رێن نزم تووشى نه‌خۆشییا شه‌كرێ دبن.

ل گۆره‌ى وێ ڤه‌كۆلینێ، ل ده‌ڤه‌رێن چیایی و بلند ژ ئاستێ دره‌یایێ كو ئۆكسجین لێ كێمه‌، خرۆكه‌یێن سۆر یێن خوینێ پرۆسه‌یا گوهۆرینا ماده‌یێن خۆراكى (میتابۆلیزم) بە ره‌نگه‌كى دگهۆریت، شەکرێ ژ بۆریێن خۆینێ دمێژن و دبنه‌ ئیسفه‌نجێ گلوكۆز.

ڤه‌كۆلین دیار دكه‌ت، هه‌لگرتنا گلۆكوزێ زێده‌تر تێهنه‌كا پتر دده‌ته‌ خرۆكه‌یێن سۆر داكو ب ره‌نگه‌كێ كاراتر ئۆكسجینى بگه‌هیننه‌ پشكێن جه‌سته‌یی و دبیته ‌ئه‌گه‌رێ دابه‌زاندنا ئاستێ شه‌كرێ دناڤ خوینێ دا.

تیمێ ڤه‌كۆلینێ، گه‌هشتنه‌ وى ئه‌نجامى، كو خانه‌یێن سۆرێن خوینێ، وه‌كى "به‌لوعه‌یا گلۆكوزى" كار دكه‌ن، و د ره‌وشا كێم ئۆكسجین دا نه‌ك بتنێ خانه‌یێن سۆر یێن پتر به‌رهه‌م هاتینه‌، به‌لكو هه‌ر خانه‌یه‌كێ گلۆكوزه‌كێ گه‌له‌ك پتر بكارئینایه‌.

ئایشا کاین، ئێك ژ ڤه‌كۆله‌ران دبێژیت، ئه‌ڤ ڤه‌كۆلینه‌ دێ ده‌ر‌گه‌هى بۆ هزركرنێ د ڤه‌دیتنا چاره‌سه‌رییا نه‌خۆشییا شه‌كرێ ب ره‌نگه‌كێ دى ڤه‌كه‌ت. ئه‌و ژى ب رێكا بكارئینانا خانه‌یێن سۆرێن خوینێ بۆ رزگاربوون ژ گلوکۆزێ زێده‌ دناڤ له‌شى دا.