گاڤ

هاتنوچوونا دەریایی ل دەرتەنگا هورمز ب رەنگەکێ نێزیک ب تەمامی راوەستیایە و د هەیاما 24 دەمژمێرێن بۆری دا چو بارەکێ پەترۆلێ د وی رێرەوێ ستراتیژی را دەرباز نەبوویە، ئەڤە ژی ژ ئەگەرێ لێکەفتەیێن مەترسیدار یێن شەڕی ل رۆژهەباتا ناڤین.

ئەینییێ 6ێ ئادارا 2026ێ، ناڤەندا هەڤپشک یا زانیارییێن دەریایی (JMIC) د تێبینییەکێ راگەهاند، ئاشکرا کرییە، د 24 دەمژمێرێن بۆری دا ب تنێ دو کەشتییێن بازرگانی د دەرتەنگی را دەرباز بووینە، کو ئەو ژی کەشتییێن ڤەگوهاستنا کەلوپەلان بوون نە یێن پەترۆبهەلگر.

ژ ئەگەرێ پێشڤەچوونا شەڕی ل دەڤەرێ، ب دەهان کەشتییێن تژی پەترۆل و گاز ل ناڤ ئاڤێن کەنداڤی دا ئاسێ بووینە و نەشێن بەرەڤ بازارێن ئاسیا و ئەوررپا بچن. مەترسییا هێرشان ل دەوروبەرێن دەرتەنگی هند د بلندن، خودانێن کەشتییان بەرهەڤ نینن سەرکێشییێ ب بارێن خۆ یێن گرانبها بکەن کو ب ملیۆنان دۆلاران دهێنە خەملاندن.

سەرباری وێ یەکێ کو واشنتنێ سۆزا دابینکرنا بیمەیا جەنگی و زێرەڤانییا دەریایی بۆ کەشتییان دایە، لێ هەتا نوکە خودانێن کەشتییان باوەری ب رەوشێ نینە. هەڤدەم راپۆرت ئاماژێ ب وێ یەکێ دکەن کو سیستەمێ GPS ل دەڤەرێ ژکارکەفتییە، ئەڤە ژی کارتێکرنا نەرێنی ل سەر پەیوەندی و گەشتێن دەریایی کرییە.

ژ ئالییەکێ دی ڤە، هندەک کەشتی بۆ وێ یەکێ کو پاراستی بن و نەبنە ئارمانج، پەنایێ د بەنە بەر رێکێن جودا-جودا؛ بۆ نموونە کەشتییا (Iron Maiden) ل دەما دەربازبوونێ ب رێیا ئامیرەیان ئاماژە ب وێ یەکێ کرییە کو "خودانێ وێ چینی یە"، هەروەسان کەشتییا (Bogazici) پەیامەک بەلاڤکرییە کو "خودانێ وێ موسلمانە و تورکیا ب رێڤە دبەت" هەتا کو ب سلامەتی دەرباز ببن.

ژ دەما گرتنا دەرتەنگێ هورمز کو گرنگترین رێرەوێ وزەیا جیهانێ یە، دلگرانییەکا مەزن ل بازارێن جیهانێ دا دروست کرییە و بوویە ئەگەرێ بلندبوونا بهایێ سۆتەمەنییێ.