رۆمان خەلیل رەسوول

دەربازبوونا شەڕێ ئەمریکا - ئسرائیل و ئیرانێ ژ قویناغا نەئێکسەر و شەڕێ ب وەکالەت و ئێکسەر بۆ شەڕێ لەشکەرییێ، ئێک ژ گوهۆرینێن جیۆپۆلۆتیکی یێن مەزنە ل رۆژهەلاتا ناڤین و زەنگا مەترسییێ یە ل سەر هەمی ناوچەیێ، بێ-گۆمان ئەڤ شەڕە ژ دەرئەنجام و ئەگەرێن دیرۆکی ژ بابەتێن جودا-جودا، ژ دودلییا سیاسی و ئەمنی د فایلێن: بەۆنامەیێ ئەتۆمی، هەڤرکییا هەرێمی، هەڤرکییا ستراتیجی ل رۆژهەلاتا ناڤین پەیدابوویە. پشتی هەردو ئالییان ب لێدانێن لەشکەری دەسپێکرین و ئیرانێ هەر ژ ئێکەم رۆژ بەرووکێن شەڕی وەک پلانەکا لەشکەری درێژ کرین، ئەڤجا ترسا بەرفرەهـبوونا شەڕی هەرزوی سەرهلدا، شەڕ ژ چارچۆڤەیێ خۆ یێ پێشبینیکری ژ ئالییێ (ئەمریکا - ئسرائیلێ) دەربکەڤیت و ببیتە شەڕەکێ هەرێمی و ئێدی هەمی پێشبینییێن شەڕی بهێنە گوهۆرین، بێی دودلی رۆژ بۆ رۆژێ ئەو گوهۆرین یێن ب سەرئاڤ دکەڤن و ڕێ و ئالاڤێن شەڕی چرکە-چرکە دهێنە گوهۆرین. د ئەڤی شەڕی دا کورد ل کیڤەنە؟ پرسیارا هەرە بەربەلاڤ ژ ئالییێ تاکێ کورد دهێتە ئازراندن ئەوە ئەرێ کورد ل ئیرانێ چ بکەت؟ کورد شۆڕەشێ دژی رژێما ئیرانی ب هاریکارییا (ئەمریکا - ئسرائیل) بکەن یان وەریسێ ئیرانێ هەتا دویماهی چرکە بگرن؟

ب بۆچوونا مە پرسیار د گەوهەرێ خۆ دا، ل دویڤ دویربینییا سیاسی و چاڤێن ستراتیجی پرسیارەکا شاشە، ب بەرسڤا یان ئیران یان (ئەمریکا - ئسرائیل)، ل گۆرەیی خواندنێن ئەکادیمی بەرسڤەکا شکەستییە و د ڤێ دەرفەتا دیرۆکی دا هاڤێتنا گاڤان یا ب ساناهی نابیت. بەری باشتر و کویتر ل دور هەلبژارتنێن کوردی بئاخڤین، دخوازین ئاماژەیێ ب وێ یەکێ بدەین یا کو دیرۆکا سیاسی بۆ مە دیار و زەلال دکەت پشکداربوونا ئالییەکی د هەڤرکییا ناڤخۆیی دا ب هاریکارییا دەستەکێ دەرەکی مەترسییەکا مەزنە ب تایبەتی ئەگەر ژینگەهەکا سیاسی یا جهگیر نەبیت، پشتەڤانییا گەلی د بازنەیا سیاسی و یاسایی دا نەبیت و بەرهەڤی و دیدگەهەکا زەلال ل دۆر قویناغا پشتی گوهۆرینێ نەبیت، بریارێن ب ڤی رەنگی پێدڤی ب راوەستیان و هویربینییەکا رژدە، دا کو یاری ل گەل ئاگری نەهێتە کرن.

ئەگەر بزاڤێن کوردان و بهایێ وان د ڤێ هەڤکێشەیا ئالۆز و مژەوی دا بن، نابیت کورد ب رەنگەکێ بلەز بریارێ بدەن، باشتر ئەوە ل گۆرەیی سەرێ سەرەکی د ڤێ هەڤکێشەیێ دا، خواندنا سیناریۆیێن دهێنە برێڤەبرن گاڤ بهێنە هاڤێتن، نابیت کورد هەرزوی چەپەرێ خۆ دیار و ئێکئالی بکەن، چونکی د شەڕ وسیاسەتێ دا، بەرژەوەندی بهایێن هەمی تشتی دگوهۆرن، نابیت ب وێ چەندێ بهێنە خاپاندن ئەوا ئالییێن زلهێز داخواز دکەن، چونکی هەر د بنەکۆکا خۆ دا ئەڤ شەڕە بۆ بەرژەوەندییانە، ئارمانج و ئاسایشا وان وەلاتان د سەر هەمی تشتی دا یە، (دیمۆکراتیەت، مافێ مرۆڤێ، نەتەوەیێن زولملێکری ...هتد) بتنێ درەوێن مەزنن د شەڕان دا ب ئالییێن دیتر دهێنە فرۆتن، ئەگەر باشتر رۆهن بکەین بەرسڤا 'کا کورد چ بکەن باشە؟' پێدڤییە کورد ل گۆرەیی رەوشا شەڕی سەرەدەرییێ بکەن و بۆ چو ئالییان نەبنە چەک و ژ ئالییێ چو هێزان ڤە نەهێنە بکارئینان، ئانکو:

ئێک: ئەگەر شەڕ د چارچۆڤەیێ بەرسڤدانا ئالوگور دا ما، بێ کو بەرووکێن شەڕی بهێنە بەرفرەهکرن و چالاکییێن شەڕی هەر د نەئێکسەر بوون، پێدڤییە کورد هەر وەکی وەلاتییەکێ ئیرانی سەرەدەرییی ل گەل ڤی شەڕی بکەت و بۆ قویناغێن پاشەرۆژێ د بەرهەڤییێن باشتر دا بن، چ لڤینێن زوی و بێ خواندن نەهێنە کرن.

دو: ئەگەر ئیرانێ بەردەوام داخوازا ئاگربەستێ و رێککەفتێ کر و (ئەمریکا - ئسرائیل) ب رێککەفتنا ئەو دخوازن رازیبوون ل دویڤ مەرج و خالێن وان دڤێن و دەستبەردانا چەکێ ئەتۆمی و بابەتێن دیتر دا بهێتە کرن، ب کورتی دشێین بێژین ژ خۆ ل ئەڤێرێ ئەو هەر دو دێ بنە یێن ئێک و کورد د بیانینە، دوبارە پێدڤییە چ گاڤێن شاش نەهێنە هاڤێتن، ب تایبەتی ئەگەر ب خواندنا وان ئەڤ چەندە پێشبینیکری بیت، نابیت زوی خۆ ئێکئالی بکەن، چونکی هەر گاڤەک یان چالاکییەکا زوی دێ بەرپرسیارەتی و باجەکا مەزن ئێخیتە سەر ملێن کوردان،

سێ: پارچەبوونا ئیرانێ و پشتەڤانییا نەتەوەیێن جودا-جودا بۆ دورستکرنا دەولەتان ژ دەولەتەکێ، ئەڤ چەندە بژاردەیەکا گەلەک لاوازە و (ئەمریکا - ئسرائیل) هەر ژ دەستپێکێ ئەڤ چەندە نەخواستییە و هەتا ڤێ قویناغێ نەڤێت، ژبەر هندێ نابیت کورد ب ئێکجار و بلەز خۆ بدەنە بەرووکێن (ئەمریکا- ئسرائیلێ) و دژی ئیرانێ رابوەستن ل بن ناڤێ دەولەتا کوردی، ل ڤی دەمی کەشتییا ئۆمێد و هیڤییێن کوردان دێ بەر ب نەمانێ ڤە چیت و ئێدی ئەو شاشی ب ساناهی ناهێت قەرەبۆکرن،

چار: گوهۆرینا سیستەمێ سیاسی ل ئیرانێ و ئەگەر ئەڤە هاتەکرن، و ئەڤ بژاردە کەتواریترە، كورد ل بەری هەمی تشتی پێدڤییە رێگرییێ ل هەر جۆرە لادانەکێ بکەن و سڤیل و ژێرخانەیا جڤاکی، ئابۆری و سیاسی بهێتە پاراستن، ب هەمی رەنگان پاراستنا سەقامگیرییێ ژی بهێتە پاراستن، چونکی پشتی شەڕ و گوهۆرینان ئەڤ چەندە تێک دچن، د دویڤ دا ب هەمی هێزا خۆ ئێکرێزییا کوردی بپارێزن و د هەمی گوهۆرین و پێشهاتەیێن ئیرانێ دا پشکدار بن، ل گۆرەیی یاسایێ داخوازا مافێن خۆ یێن سیاسی، رەوشەنبیری، کلتووری و نەتەوەیی ..هتد بکەن، پشتەڤانیسا کارگێرییا نەناڤەندی بکەن و کارگێرییا سەربخۆ و ئازاد و هەمی بزاڤ بۆ گەرەنتیکرنا نوینەراتییا سیاسی بهێنە کرن، هەر گاڤەکا بهێتە هاڤێتن پێدڤی ب خواندن و ئەنجامێن پاشەرۆژێ نە و نابیت ب چو رەنگان ب سۆزێن سیاسی بهێنە سەردابرن، ئانکو دڤێت کورد باش بزانن هەر کورد هەڤالێ ئێش و ئازارێن وی یە و ئەگەر هێز کوردان نەبیت، دوژمن رێککەفتنان ناکەت، پشتی هەمی ئەڤا هاتییە دیارکرن مەرەما مە ئەوە کورد ل دویڤ گوهۆرینێن پلانێن (ئەمریکا - ئسرائیل)  و بریارا سیاسی یا کوردی چارەنڤیسێ خۆ دیار بکەت، راستە ئەم ل هەمبەری دەرفەتەکا دیرۆکی نە لێ د هەمان دەم دا نابیت ئەم ب کورەیی بریارێ بدەین و باجەکا دیرۆکی یا مەزن بکەڤیتە سەر ملێن مە، هەر گاڤەکا بهێتە هاڤێتن نابیت یا بلەز بیت، دڤێت سیناریۆیێن شەڕی ب باشی بۆ بریاردانێ بهێنە خواندن، چونکی ئەگەر گاڤا کوردان بۆ باشترکرنا چارەنڤیسێ کوردان نەبیت، بلا خرابتر لێ نەهێت.