رەوشت محەمەد

نوکە رۆژهەلاتا ناڤین دناڤ جەرگێ بابەلیسکەکا سیاسی و سەربازی یا بێ-وێنە دایە. د گۆپیتکا ڤان ئالۆزییان، هەڤرکی و رویبرویبوونا دناڤبەرا ئیران و ئسرائیلێ دا دهێن کو سیبەرا خۆ بسەر هەمی هەڤکێشەیێن هەرێمی دا بەردایە. دناڤ ڤێ گێلەشووکێ دا، گەلێ کورد و سەرکرداتییا سیاسی یا کوردستانێ، ستراتیژییا "خۆپاراستن و پشکدارنەبوونێ" هەلبژارتییە. ئەڤە نە بتنێ بریارەکا سادەیە، بەلکو خواندنەکا هویر یا کەتوارییە بۆ پاراستنا نەتەوەیێ، دناڤبەرا دو هێزێن مەزن دا.

ئەگەرێن سەرەکی یێن ڤێ بێئالیبوونێ:

● پاراستنا بەرژەوەندییێن بلند یێن نەتەوەیی: ناکۆکییا تەهران و تەلئەبیبێ، شەڕەکێ جیوپۆلەتیکی و ئایدیۆلۆژی یە کو ل سەر بنەمایێ هەژموونا هەرێمی هاتییە ئاڤاکرن. کورد د ڤێ هەڤکێشەیێ دا چو بەرژەوەندییێن ئێکسەر نینن. چوونا دناڤ ڤی شەڕێ دا، کوردان دکەتە سۆتەمەنییا کێشەیەکێ کو تێدا نەبریاردەرە و نە ژی ئارمانجێن وێ یێن نەتەوەیی تێدا بجهـ دهێن؛ لەوما دویرکەفتن، عەقلانیترین بژاردەیە بۆ پاراستنا قەوارەیێ سیاسی یێ کوردستانێ.

● پاراستنا ئاسایشێ: جوگرافییا کوردستانێ د دیرۆکێ دا هەردەم بوویە گۆرەپانا ئێکئالیکرنا ناکۆکییێن زلهێزان، کو هەردەم خەلک و ئاخا وێ باجا مەزن دایە. تێکهەلبوون د شەڕێ ئیران و ئیسرائیلێ دا، ئاخا کوردستانێ دکەتە ئارمانجا هێرشێن مۆشەکی و تێکدانا ئاسایشا ناڤخۆیی. لەوما پشکدارنەکرن، رامانا وێ رێگریکرنە ل دوبارەبوونا کارەساتێن دیرۆکی.

● سەقامگیریا ئابۆری وەک ئاستەنگەک دژی هەرفینێ: هەرێما کوردستانێ د قویناغا ئاڤاکرنا ئابۆری دایە. شەڕ رامانا رەڤینا سەرمایەیی، راوەستیانا وەبەرهێنانا بیانی و راوەستیانا پرۆژەیێن خزمەتگۆزارییێ ددەت. دا کو گەشەیا ئابۆری بەردەوام بیت و ژیارا خەلکی نەکەڤیتە د مەترسییێ دا، پێدڤییە کوردستان وەک "دەڤەرەکا ئارام" بمینیت و خۆ ژ هەر جۆرە شەڕەکێ ب ڤی رەنگی دویر بئێخیت.

● پاراستنا هەڤسەنگییێن دیپلۆماسی: کوردستان خودان پەیوەندییەکا تەڤئالییە؛ ژ ئالییەکی ڤە جیرانی و بەرژەوەندی ل گەل ئیرانێ هەنە و ژ ئالییەکێ دی ڤە پەیوەندییەکا ستراتیژی ل گەل رۆژئاڤا و ئەمریکا (کو هەڤپەیمانێن ئسرائیلێ نە) هەیە. ئالیگری بۆ هەر ئالییەکی، دێ بیتە ئەگەرێ ژدەستدانا ئالییەکێ دی. بێئالیبوون رێکێ ددەتە کوردان وەک ئەکتەرەکێ بەرپرسیار و ئاشتیخواز ل سەر ئاستێ ناڤدەولەتی بمینن.

دەرئەنجامێن ئەرێنی یێن ڤێ هەلویستی:

ئەڤ دویرکەفتنە دێ چەندین دەستکەفتێن گرنگ بۆ نوکە و پاشەرۆژێ هەبن، ژ وان:

● بهێزبوونا پێگەهێ سیاسی: وەکو ئالییەکێ فاکتەرێ سەقامگیرییێ د دەڤەرەکا پری کێشە دا دەردکەڤیت.

● پاراستنا مرۆڤی: رێگرییێ ل کۆچبەری، ئاوارەیی و کوشتنا وەلاتییان دکەت.

● باوەرییا ناڤدەولەتی: دبیتە ئەگەر کو وەلاتێن جیهانێ وەک هەڤپشکەکێ جهێ باوەرییێ بۆ بازرگانی و دیپلۆماسییێ تەماشەیی کوردستانێ بکەن.

دویماهی: بریارا پشکدارنەبوونا کوردان د شەڕێ دناڤبەرا ئسرائیل و ئیرانێ دا، نە بتنێ هەلویستەکێ نەچالاکە، بەلکو ستراتیژییەکا چالاکە بۆ مانێ. ئەڤ عەقلانییەتا سیاسی د سەلمینیت کو پاراستنا قەوارەیێ کوردستانێ و ژیانا تاکێ کورد، ژ هەمی ناکۆکییێن هەرێمی گرنگترە. ئەڤە تاکە رێکە بۆ گەهشتن ب پاشەرۆژەکا گەشتر و دویر ژ وێرانکارییێن شەڕى.