لوقمان ئاسیهى

ب رێیا درۆنان چەند درب ب کوردستانێ کەتن؟ چەند جهێن هەستییار هاتنە ئارمانجکرن؟ چەند کوردستانى بوینە قوربانى؟ چەند کارتێکرن ل ژیرخانەیا ئابۆرى بوو؟ و گەلەک پرسیارێن دى...

ل دەستپێکا شەڕى، هندەک گەرمۆکا، تایبەت ئەوێن خوە وەک (چاڤدێرێن سیاسى) د دانە ناسکرن، دگۆتن: (خوەش) دەلیڤەیە پێشمەرگە ئێریشى دەڤەرێن ماددەیێ (140) بکت، هندەکا دگۆت: (لازمە) ئەم (بچن) کەرکووکێ (کونترۆل)بکن و هندەکا دگۆت (........)، ب کورتى (..........) ل پشت شاشەیێن تەلەفۆنێن خوە گەرم دبوون و (تحلیل) و پێشنیارێن (زەخم) دکرن! 

تشتێ باش د گەرمەگەرما شەڕى دە، سەرەدەرییا رایەدارێن  کوردستانێ وەسا بوو کو جهێ کوردستانێ جهەکێ گەلەک هەستیارێ جیۆـ سیاسییە، ئانکو هەرێم  خالەکا تەماسێ یا نەراستەوخوەیە دناڤبەرا چەندین پرۆژەیێن ئستیراتیژییێن هەڤدژ دە و کار ل پەى ئەڤی خالا هەستیار هاتە کرن و هوسا کوردان شیا تا رادەیەکا پڕ باش رەنگە پراگماتییەکێ و هشمەندییەکا سیاسى یا بەرچاڤ د ئیدارەکرنا ئەڤێ قووناغا تێر زەحمەتى و دژوارى دە پەیڕەو بکن. نموونە؛ د سەر ئەوان هەمى فشار و دربان یێن کو ئاراستەى هەرێمێ هاتينە كرن و گەلەک جهێن هەستیار بووينە ئارمانج، سەرکردایەتی و حوکمەتا هەرێما کوردستانێ ب جدى کار ل سەر ئەوێ يەکێ کرن کو گۆتارەکا هەڤسەنگ و عەقلانە هەبت کو هەرێم ب رەنگەکێ راستەراست نەبتە پشکەک یان  ببتە تاگیرا راستەوخوەیا ئێک ژ ئالییێن شەڕى، دەرئەنجام هەرێم نە هاتە راکێشان بۆ هندەک رەنگڤەدانێن دژوار و هەرگیز رێ نەدا کو ئەردێ هەرێمێ ببتە جهێ هەڤڕکى و شەڕ و شۆرێن راست و ڤەکرى و هەلبەت ئەڤا ئەم بەحس دکن نە مەسەلەیا هزر و تەخمینا لەحزیەکێ بوویە کو ژبال سەرکردایەتییا کوردستانێ و حوکمەتا هەرێمێ ڤە هاتییە بجهئینان، لێ بەلکو دەرئەنجام و درێژەپێدانا سیاسەتەکا عەقلانە بوویە كو ئارمانج (کێمکرن و بنبڕکرنا ئاریشەیان) بوويە و پەیداکرن و هێلانا چەندین کەنالێن ڤەکرى بوویە ل گەل هەمى جهەتان و هەلبەت ئەڤەیە کوپیتکا ژیرمەندیيا سياسى و پراکماتیکى.

يا هێژ گرنگتر، سەرکردایەتى و حوکمەتا هەرێما کوردستانێ بابەت وەسا فەهمکریە کو بەرژەوەندییا هەرێمێ یا ئستیراتیژى د بەرقەرارکرنا ئارامییێ دەیە نەک بەروڤاژ، هەروەسا ئەوێ چەندێ ژى فەهم دکن کو هەرێم خوەدی ئابۆرەکێ نووهاتى و ساڤەیە و ئەو ئابۆر پتر گرێداى وەبەرهێنانا ژ دەرڤەیە و هەوجەداریا وێ بۆ چەندین پەیوەندییێن هەڤسەنگە ل گەل  بەغدا و هەمى وەلاتێن دەوروبەر ژى، هەلبەت ئەڤێن هەنێ هەمى فاکتەرێن ئەرێنينە ژ بۆى پەیداکرن و بەرقەرارکرنا رەوشەکا ئارام نەک بەروڤاژ و ئەز باوەردکم کو ئێدى قەناعەتەکا ل دەف رایەدارێن کوردان چێبووى کو هەر پێنگاڤەکا هزر ب دورستى بۆ نەئێتە کرن دوور نينە ئەنجامێن پر دژوار د دووڤ خوەرە بینت.

پرسیارەکا گرنگ: ئەگەر هات و ئالییێن شەڕکەر ب رەنگەک ژ رەنگان، ب دورستى لهەڤهاتن و رەنگە تێگەهشتن دناڤبەرا وان دا پەیدابوو، ئەوێ چەندێ دێ چ کارتێکرن ل سەر کوردستانێ هەبت؟

 ئەز دوور نابینم کو هەرێما کوردستانێ ئێک ژ مفادارێن بەرچاڤێن ئەوێ هەڤڕکییێ بت و ببتە جهەکى ئارام ل دەڤەرەکا پڕی شەر و هەڤڕکى، ودەرئەنجام  ئەڤە دێ بتە ئەگەر کو دەلیڤەیێن وەبەرهێنانێ و ئاڤاکرنێ ل هەرێمێ زێدەببن و هەرێم رۆلەکێ ئابۆرییێ مەزن ل ئیراقێ و دەرڤە ژى بگێڕت و ژ ئالییێ سیاسى ڤە ژى (وەک دیفاکتۆ)،  ئەز باوەر دکم دێ لێکتێگەهشتنێن باش د ناڤبەرا بەغدا و هەرێمێ دا پەیداببن تایبەت سەبارەت بادەکێن نەفتێ و بودجێ و دەستهەلاتان. لێ ئەڤ سیناریویا ئەرێنى یا ئەم بەحس دکن گرێداى: 

ئێک، هەرێم دێ چەند شێت بەردەوامییێ بدتە ئەوێ رێچکا خوە یا پەیرەوکرنا هەڤسەنگییێ و دێ چەند شێت خوە دوور بێخت ژ هەڤڕکییان. 

دو، هەرێم دێ چەند شێت ئاریشەیێن ناڤخوە بگرە یێن ل سەر ئاستێ سیاسى دیسان یێن ئابۆرى ژى چارەبکت.

نیڤشکێ سوحبەتا مە، هەلویستێ هەرێما کوردستانێ نە تنێ (بێ لایەنى) بوو و هند،  لێ خواندنەکا هویر و عەقلانە بوو بۆ تەرازییێن هێزێ ل دەڤەرێ و سەرکردایەتى و حوکمەتا هەرێمێ ب تەمامى خوە ژ عاتیفێ دوور خستبوون و شیان ب عەقلانە سەردەرییێ دگەل ئەوێ سوحبەتا مەزن بکن و شوکر تا رادەیەکا پر باش هەرێم سەرساخ ژ بابەتى دەرباز بوو و هیڤیدارین هەر ب ڤی شێوازێ عەقلانی و لۆژیکی کار بکن و سلاڤ ل جانێ وان جوانەمەرگێن کورد یێن بووینە شەهیدێن ئاشتی و تەناهییێ ..