سەربازییا ب نەچاری ل ئیراقێ: هویرکاتی، هەیاما خزمەتێ و سزایێن وێ
گاڤ
ل گۆرەیی پێشنیازەقانوونەکێ ل پەرلەمانێ ئیراقێ، خزمەتا سەربازی یا ب نەچاری ژ ژییێ 19 سالییێ دەستپێدکەت. پێگیرنەبوون ب ڤێ خزمەتێ سزایێ زیندانکرنێ و غەرامەیێ ب خۆڤە دگریت کو دگەهیتە 2 ملیۆن دیناران ب گەل رێگریکرن ل گەشتکرنێ.
پەرلەمانێ ئیراقێ ب بەرهەڤبوونا 198 پەرلەمانتاران و بایکۆتکرنا فراکسیۆنا پارتی دیموکراتی کوردستان، خواندنا ئێکێ بۆ ڤێ پێشنیازەقانوونێ کر، کو ژ 66 ماددەيان پێکدهێت.
هەیاما خزمەتا سەربازی ل گۆرەیی باوەرنامەیێ: هەیاما خزمەتێ ل گۆرەیی ئاستێ خواندنێ هاتە دیارکرن ب ڤی رەنگی:
●18 هەیڤ: نەخواندی، دەست ژ خواندنێ بەردایی، یان خواندنا ناڤنجی تەمام نەکری (ئەگەر ژییێ وی ژ 23 سالییێ دەرباز بوو بیت).
●12 هەیڤ: دەرچوویێن قویناغا ئامادەیی.
●9 هەیڤ: دەرچوویێن زانکۆ و پەیمانگەهان.
●6 هەیڤ: هەلگرێن باوەرنامەیا ماستەرێ.
●3 هەیڤ: هەلگرێن باوەرنامەیا دکتۆرایێ.
ئەڤ خزمەتە کێ ڤەناگریت؟ (لێبۆرین):
ئەڤ کەسێن ل خوارێ ناچنە سەربازییێ:
● ئەو کەسێ کوڕێ ئێکانە یێ خێزانا خۆ بیت.
● ئەو کەسێن مەرجێن ساخلەمییا جەستەیی نینن (ب بریارا لیژنەیا پشکنینێ).
●ئەو کەسێن وەک خۆبەخش دناڤ سوپایی و هێزێن ئەمنی دا خزمەتکری ب هەمان هەیاما قانوونی.
● قوتابییێن کۆلیژ و پەیمانگەهێن سەربازی و ئەمنی.
● ئەو کەسێ بەرانبەر بجهئینانا خزمەتا سەربازی پارەیی بدەت.
سزا و رێگریکرن ل سەرپێچیکاران: پێشنیازەقانوونێ سزایێن توند بۆ وان کەسێن خزمەت وان ڤەدگریت و پێگیرییێ ناکەن داناینە:
● قەدەغەیا گەشتکرنێ: هەر ئیراقییەکێ ژییێ وی دناڤبەرا 19 بۆ 45 سالییێ دا بیت، نابیت گەشتێ بۆ دەرڤەیس وەلاتی بکەت هەتا خزمەتێ تەمام نەکەت یان نەهێتە بەخشین.
● سزایێ دارایی (غەرامە): نەچوونا بەرسینگێ لیژنەیا پشکنینێ، غەرامەیەکێ ب خۆڤە دگریت کو ژ 250 هزار دیناران دەستپێدکەت هەتا 1 ملیۆن دیناران.
● زیندانکرن: ئەگەر کەسەک 10 رۆژان (ل ناڤخۆ) یان 30 رۆژان (ل دەرڤە) گیرۆ ببیت، دێ هەیاما پتر ژ سالەکێ هێتە زیندانکرن.
● سزایێ دژوار: ئەگەر کەسەک ژییێ 45 سالیێ دەرباز بکەت و هەر نەچووبیتە سەربازییێ، سزایێ وی پتر ژ 3 سالێن زیندانکرنێ یە ل گەل غەرامەیەکێ دناڤبەرا 500 هزار بۆ 2 ملیۆن دیناران.
ئاستەنگێن دارایی ل هەمبەر قانوونێ:
مازن غەریب، ئەندامێ لیژنەیا ئاسایش و بەرگرییێ گۆت، دویر دبینیت ئەڤ قانوونە بهێتە پەسەندکرن، چونکە د ئێکەم گاڤ دا نێزیکی 1 ملیۆن سەرباز دێ هێنە دامەزراندن، ب گۆتنا وی؛ خەرجییەکا دارایی یا ئێجار مەزن یا مووچە، خوارن و چەکی ل سەر حکومەتێ زێدە دکەت د دەمەکێ دا رەوشا ئابۆری یا ئیراقێ نەیا جهگیرە.