گاڤ

پسپۆرەکێ نەخۆشی و نەشتەرگەرییێن چاڤی رادگەهینیت، رێژەیا فشارا چاڤی (زەختا چاڤی) ل نک مرۆڤەکێ نۆرمال ب گشتی د ناڤبەرا 10 بۆ 21 ملیمەتر جیوەیی دایە. ئەگەر فشارا چاڤێ کەسەکی ژ 22ێ بلندتر بیت، لێ دەمارا دیتنێ لاواز نەکربیت، وی دەمی دبێژنێ فشارا چاڤێ وی یا بلندە، لێ ئاڤا رەش نینە و ئەو کەس پێدڤی ب چاڤدێریەکا هویر هەیە چونکی رەنگە تووشی ئاڤا رەش ببیت.

د. ئەحمەد یەحیا، پسپۆرێ نەخۆشی و نەشتەرگەرییێن چاڤی دیار دکەت: ئەڤ نەخۆشییە پتر یا بۆماوەییە، ئەوێن نەخۆشییا شەکرێ ل نک هەین یان کورتبین بن، پتر مەترسی ل سەر هەیە کو تووش ببن. ئەم ئاڤا رەش ب رێیا قەترەیان یان ب نەشتەرگەرییێ چارەسەر دکەین دا کو پاراستنێ ل وێ رێژەیا دیتنا مایی بکەین، دا کو نەخۆش بۆ هەمی دەمان کورە (نابینا) نەبیت.

هەروەسا ناڤبری ئاماژە ب وێ چەندێ ژی کر کو ئاڤا رەش؛ رامانا لاوازبوونا دەمارا دیتنا چاڤی ددەت، کو گەلەک جاران ژبەر بلندبوونا فشارا چاڤی چێدبیت. ئەڤ لاوازبوونە ناهێتە گوهۆرین و ب چو چارەسەرییان دەمارا دیتنێ جارەکا دی بهێز نابیتەڤە.

ل دووماهیێ ژی وی نۆشداری چەند رێنماییەک دان وان کەسان ئەوێن ئاڤا رەش یا چاڤی ل نک هەین:

● چو جاران رێژەیا فشارا چاڤێ خۆ ب یا نەخۆشەکێ دی هەڤبەر نەکە! ژمارەیا فشارێ ب  تنێ نە یا گرنگە، بەلکو جهگیربوونا نەخۆشییێ و خرابترنەبوونا نیشانان یا گرنگە.

● پابەندی بکارئینانا قەترەیێن چاڤی و سەرەدانا نۆشدارێ تایبەت ببە، تەنانەت ئەگەر تە هەست کر دیتنا تە یا باشە ژی.

● پشکنینێن گشتی و رێکوپێک بۆ چاڤێن خۆ بکە، نە بتنێ بۆ پیڤانا فشارێ، بەلکو بۆ پشکنینا دەمارێ دیتنێ و پانتاییا دیتنێ ژی.

● ئەگەر دناڤ خێزانا هەوە دا پێشینەیا نەخۆشییا ئاڤا رەش هەبیت، پێدڤییە تو پتر یێ هشیار بی و پشکنینێن بەروەخت بکەیی.