لوقمان ئاسیهى

ب من وەرە ئەڤێ جارێ سەرەدانا سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ، بەرێز مەسروور بارزانى، و بەریا نهو ژى سەرەدانا سەرۆکێ هەرێمێ، بەرێز نێجیرڤان بارزانى، بۆ بەغدا نە تنێ دو سەرەدان بوون و هەو، ئەڤێ جارێ تشتەکێ جودا بوو، پێشەوازى ژی پێشەوازییەکا گەرم و جودا بوو. 

ئەو گەرموگوڕیا هاتییە دیتن ژى نە کارەکێ پرۆتۆکۆلى بوو و هند، بلندکرنا ئالایێ هەرێما کوردستانێ ژى ل بەغدا چەندین پەیام دناڤ خوە دە هلدگرتن؛ پەیاما سەرەکى ژی هوسا خویا دکت: بەسە، ئەم هەمی ئێدى ب شەرەنیخ و ناکۆکیان ڤە وەستییان، ئیراق ماندییە و کورد ژى ماندینە، بلا بەس بت، مە هەردویان پێدڤی ب ئێکودو هەیە.

ئەڤە چەندین سالە هەردو ئالى، بەغدا و هەولێر، ب چاڤێ گۆمانێ تەماشەى هەڤ دکن، چەندین سالە قەیران و بڕین و ئاریشەیا مۆچەیان بەردەوامە، چەندین سالە داخویانییێن دژوار دژى هەڤدو رانەوەستاندینە، بەغدا ژ جودابوونا کوردان دتڕست، هەولێر ژ ڤەگەڕیانا عەقلیەتا خوەسەپاندنێ دتڕست و دناڤبەرا ئەڤێ هزرێ  و هزرا دن دە، تەنێ وەلاتییێ بێگونەهـ  بارێ گران هلدگرت و باجەیەکا پڕ مەزن ددت.  هەروەکو دیار دەڤەر هەمى یا دئێتە گوهۆڕین، خەلکی ئێدى دورشمێن مەزن و قەبە نەڤێن، ژیانەکا گەلەک نورمال دڤێت، ئەو گەنجێ ل زاخۆ دژیت و ئەوێ ل بەسرا دژیت گەرەک ئێدى وەکو ئێک بن، کار، کەهرەب، دامەزراندن، پاشەرۆژ، داهات و خەونێن مەزن و بچویک، بێ جوداهى پێدڤییە ل ئیراقێ هەمى وەکو ئێک بن و هەمى ل وەلاتەکێ بژین کو تێدە ترس ژ پاشەرۆژێ ئێدى نەبت، ب من وەرە ژبەر ئەڤێ یەکێ زمانێ سیاسەتێ و سیاسەتڤانان ژى یێ رەحەت و نەرم دبت چونکو هەمى گەهشتینە ئەوێ راستییێ کو هەڤڕکییێن بەردەوام چو وەلاتا ئاڤا ناکن.

د ئەڤێ مەسەلەیێ دە، د چارچۆڤەیێ ئەڤێ گوهۆڕینێ دە، کورد ئیرۆ ل همبەر پرسەکا گەلەک هەستییار و جدینە، يان هەر بمینن ديلێن خەونا دەولەتا كوردى، یان ژى ب جدى پشکداری ئاڤاکرنا ئیراقەکا دیمۆکراتییا نوو ببن، ئیراقەکا هەڤوەلاتیبوون تێ دا شەنگستە بت. راستە دەولەتا کوردى كو خەونا مە تەڤ کوردانە ژ ڤالاتییەکێ نە هاتییە، لێ بەلکو پرسەکە ژیێ وێ چەند زەمن دەربازکرینە و پڕە ژ رۆندک و شوڕەش و دەردەسەریان و ژبەر ئەوێ یەکێ ژى گەلەک ب  زحمەتە تو ژ کوردان بخوازى کو ئەوێ خەونا خوە ژبیربکن، لێ پێدڤییە ئەم بزانن کو سیاسەت نە (عاطیفەیە) و هەو، لێ بەلکو خواندنەکا راستەقینەیا واقعی یە، واتە گەر د شیان دە بت ئیراق ببتە وەلاتەک وەسا کو تێدە کورد و عەرەب و هەمى پێکهاتەیێن دى بێ فەرق و جوداهى رێز ل هەمیان وەکو ئێک بێتە گرتن؛ هینگێ خوەدیتن د ئیراقەکا ب هێز دە دێ بتە بژاردەیەکا لۆژیکییا راست و دورست نەک بژاردەیەکا سەپاندى و نە ب حەزا تەڤ ئالییان.

ئاریشەیا مەزن باوەرى ل ئیراقێ هەمى دەمان بێ ئەساس و سست و جهێ گومانێ بوویە، نموونە، د ئەڤان سەرەدانێن ئەڤێ داویێ دە یێن سەرۆکێ هەرێمێ و سەرۆکێ حوکمەتا هەرێمێ بۆ بەغدا وێنەیەکێ جوان یان پێشەوازییەکا گەرم ب تنێ نە بەسن، خەلکێ ئێدى کریار دڤێن: رێز ل دەستۆرى بێتە گرتن، ئارێیشە بێنە چارەکرن، بدویماهیئینانا زمانێ گەفان و دانپێدانەکا راست و دورست ب شراکە و هەڤپشکییێ ل ئەڤی وەلاتى هەبت، بەروڤاژى ئەڤێ یەکێ سەد گۆتن گۆرى کریارەکێ ببن.

ئیرۆ ئیراق ل همبەر دەلیڤەیەکا زێڕینە، یان گەرەک ببتە وەلاتەکى وەسا کو جهێ هەمیان تێدە هەبت، یان ژى جاردى پاشدە ڤەگەڕت بەر ب بازنەیێ کەڤنێ هەرجار، کو تێدە هەمى ئیراقى ژ هەمی عیراقیان بترسن. ئەز دبێژم ئێدى مە هەمیان ئەو ماف هەیە بپرسین: دێ سوحبەت چ لێ ئێت ئەگەر هات و ئەڤێ جارێ ئەڤا ئەم بەحس دکن بوو راستى کو عیراق ئێدى نەمینت دەولەتا (طائیفا) و نەوتەوەیا و مەزاهبێن کو بەردەوام ب سەر و ستویێن ئێک ڤە  لێ بەلکو ببتە وەلاتەکێ راستەقینەیێ ئارام و رێیا مە هەمیان تێدە هەبت؟ هینگێ وەى پا دێ خوەش بت کو ئێدى ئەم هەمى ب دورستی وەک مرۆڤان بژین...