گاڤ

ل گۆرەیی راپۆرتێن ناڤدەولەتی، کەرتێ وزەیێ ل جیهانێ گەهشتیە وەرچەرخانەکا دیرۆکی. چین شیایە د سالا 2025ێ دا ریكۆردەکا نوی د ئاڤاکرنا وێستگەهێن وزەیا رۆژێ دا تۆمار بکەت، رێژەیا وێ ژ سەرجەمێ بەرهەمهینانا هەمی وەلاتێن دی یێن جیهانێ پێکڤە پترە.

ناڤەندا ڤەکۆلینان یا (Ember) یا بریتانی د راپۆرتا خۆ یا سالانە دا ب ناڤونیشانێ "Global Electricity Review 2026" ئاشکرا کریە؛ سالا 2025 گەشەکرنەکا بێ-وێنە د کەرتێ وزەیا رۆژێ دا بخۆڤەدیتیە. ئەڤ ژێدەرە نوکە بوویە لڤینەرا سەرەکی یێ کارەبێ ل جیهانێ و شیایە 75% ژ سەرجەمێ گەشەیا خواستا جیهانی ل سەر وزەیێ دابین بکەت.

ئەڤ بلندبوونا مەزن بوویە ئەگەرێ پەیدابوونا دیاردەیەکا دەگمەن د دیرۆکێ دا؛ بۆ جارا ئێکێ بەرهەمهینانا کارەبێ ب رێیا سۆتەمەنیێن فۆسیلی (Fossil Fuels) کێمبوویە، سەرباری وێ یەکێ گەشەیا ئابۆری و خواستا مرۆڤی بۆ وزەیێ زێدەبوویە. شارەزا دبێژن ئەڤ کێمبوونە ژبەر قەیرانا دارایی یان پەتایا کۆرۆنایێ نەبوویە، بەلکو ئەنجامێ گوهۆرینەکا بنەرەتی یە د سیستەمێ وزەیا جیهانی دا.

چین ب تنێ بوویە جەمسەرێ سەرەکی یێ گوهۆرینێن کەسک. د سالا 2025ێ دا، وی وەلاتی 336 تێراوات/دەمژمێر (TWh) ژ شیانا نوی یا وزەیا رۆژێ ئێخستیەکاری. ئەڤ رێژەیە ب تنێ پترە ژ سەرجەمێ وێ وزەیا هەمی دەڤەرێن دی یێن جیهانێ پێکڤە زێدە کری. بۆ تێگەهشتن د مەزنییا ڤێ ژمارەیێ دا، ب تنێ گەشەیا سالانە یا وزەیا رۆژێ ل چینێ، پتر بوویە ژ سەرجەمێ وێ کارەبا بریتانیا د هەمی سالا 2025ێ دا بکارئینایی (کو 322 تێراوات بوون).

د بەرانبەر دا، وەلاتێن دی یێن جیهانێ (بێی چین) پێکڤە نێزیکی 300 تێراواتێن وزەیا رۆژێ بۆ تۆرێن خۆ زێدەکرینە. ل دویڤ چینێ، کیشوەرێ ئاسیا ب پلەیا دویێ دهێت (90 تێراوات)، پاشی ئەمریکا باکور (86 تێراوات) و ئەورۆپا (80 تێراوات).

ب گشتی د سالا 2025ێ دا، مرۆڤاتییێ 636 تێراواتێن وزەیا رۆژێ بۆ بەرهەمهینانا کارەبێ زێدەکرینە، ئەڤ چەندە ژی ب رێژەیا 33% ژ ریكۆردا سالا 2024ێ پترە. بۆ سالا چارێ یە ل سەرئێک، وزەیا رۆژێ وەک بلەزترین ژێدەرێ وزەیێ د وارێ گەشەکرنێ دا دمینیت.

سەرباری ڤان دەستکەفتان، شارەزا هوشدارییێ ددەن کو دەستهەلاتا رەها یا پەکینێ ل سەر ڤی کەرتێ مەترسی دناڤ دا هەنە. چین نوکە ب تەمامی کۆنترۆلا زنجیرەیا دابینکرنا پێدڤیاتییێن وزەیا رۆژێ کریە، ڤێ یەکێ ژی وەکریە کو بشێت ب دلێ خۆ بهایێ پانێلان د بازارێن جیهانێ دا دابەزینیت.