زەواجا بەرژەوەندیێ؛ هەڤپەیمانییەک ل سەر پاشخانا کین و بێ باوەریێ
د. خەلیل ئەترۆشی
سیاسەت ل سەر بنەمایێ جێگیریێ ناهێتە کێشان، لێ دەمێ بنەما و ئایدۆلۆژیا دبنە قوربانيیا بەرژەوەندیێن کاتی، پێشهاتێن سیاسی دبنە جهێ پرسیاڕێ.
ڕاگەیاندنا هەڤپەیمانییا نوی دناڤبەرا ئێکەتی نیشتیمانی کوردستان و بزاڤا نەوەیێ نوی دا، ژلایێ گەلەک چاڤدێران ڤە وەک زەواجا بەرژەوەندی و پێتڤیاتیێ دهێتە پێناسەکرن؛ هەڤپەیمانییەک کو ل سەر پاشبنەمایەکا پڕ ژ دژایەتی و بێ باوەریێ هاتیە ئاڤاکرن.
هەر هەڤپەیمانییەکا سیاسی پێدڤی ب کەمترین ئاستێ باوەرییا دناڤبەرا ئالیان دا هەیە، لێ ل ڤێرە دیمەن بەروڤاژیە. ئەرشیفێ ڤیدیۆیی و لێدوانێن توند یێن لایەنێن ڤێ هەڤپەیمانیێ ل سەر ئێک و دوو ل قۆناغێن جودا، تێرا هندێ دکەن کو نیشا بدەن کا چەند بێ باوەری دناڤبەرا عەقلیەتا سەرکردایەتییا هەردوو لایان دا هەیە. گوتارێن توند یێن سەرۆکێ ئێکەتیێ، بافل تاڵەبانی، بەرامبەر شاسوار عەبدولواحید، و بەروڤاژی دروشمێن نەوەیێ نوی یێن پێشتر بۆ دادگاییکرنا سەرکردێن سلێمانیێ، دۆکیۆمێنتن ل سەر هندێ کو ئەڤ نێزیکبوونە نە ژبۆ بهێزکرنا دیموکراسیێ یە، بەلکو تاکتیکەکێ کاتی یێ سیاسی یە.
سەیر ل ڤێرە ئاراستەکردنا گوتارا ڤێ هەڤپەیمانیێ یە. د نەریتا سیاسی دا، هەر بەرەیەکی نوی یەکەم پەیاما خۆ ئاراستەی دەنگدەر و جەماوەرێ خۆ دکەت دا کو هێلێن گشتی یێن کارکرنا خۆ و پرۆژێ خۆ یێ خزمەتگوزاری دیار بکەت. لێ ئەڤ هەڤپەیمانییە، ل شوونا پێشکەشکرنا پرۆژەکێ نیشتیمانی، ئارمانج و چەکێ گوتارا خۆ ڕاستەوخۆ ئاراستەی پارتی دیموکراتی کوردستان کر. ئەڤە سەلمێنەرا هندێ یە کو ئەجێندایا سەرەکی یا کۆمبوونا وان، دژایەتیکردنا لایەنەکێ دی یە نەک ئاڤاکرنا پاشەرۆژەکا باشتر.
خاڵا هەرە مەترسیدار د گوتارا ڕاگەیاندنا ڤێ هەڤپەیمانیێ دا، لاوازکرنا پێگەیێ یاسایی و نەتەوەیی یێ هەرێما کوردستانێ بوو. ل شوونا پاراستنا قەوارەیێ هەرێمێ کو بەرهەمێ خوینا هزاران شەهیدانە، زمانێ گوتارا وان ب جۆرەکێ بوو کو بارودۆخێ هەرێمێ وەک قەوارەیەکێ بێگانە نیشا بدەن، ب بهانەیا هندێ کو ئەڤ قەوارەیە یێ مە نینە و پارتی خۆ ب خودانێ وێ دزانیت. ئەڤ جۆرە تێگەهشتنە، ڕەوایەتیێ ددەتە پەکخستن و لاوازکرنا دەزگەهێن شەرعی و دەستووری ل هەرێمێ وەک مەرامەکا سەرەکی.
د دەمەکێ دا کو هەڤپەیمانییا نوی داخازێ ژ پارتی دکەت لێبۆردنێ ژ خەلکی بخوازیتن پێدڤییە ئەڤێ پرسیارە ژ خۆ ژی بکەن کو ئەرێ لایەنەکێ کو پشکەکە ژ دەسەڵاتێ و بەرپرسە ژ نیڤەکا بارودۆخێ ئابووری و کارگێڕی یێ هەرێمێ، و لایەنەکێ دی کو خۆ وەک ئۆپۆزسیۆن دبینیت لێ د ئەنجامدا نەبوویە خودان هەڵویستەکێ نیشتیمانی یێ تەندروست، بۆچی لێبۆردنێ ژ خەلکی ناخوازن کو نەشیاینە مۆدێلەکا سەرکەفتی یا حوکمڕانیێ یان ئۆپۆزسیۆن بوونێ پێشکەش بکەن.
ئەڤ هەڤپەیمانییە ل شوونا هندێ کو د دەمێن قەیرانێ دا پشکدار بیت د ڤەگەراندنا شەرعیەتێ بۆ پەرلەمانی و کاراکرنا دەزگەهێن فەرمی، ب زمانێ خۆ یێ سیاسی زەمینەیێ خۆش دکەت بۆ قووڵکرنا دوو ئیدارەییێ و ڤەکرنا دەرگەهێ دەستوەردانێن دەرەکی و بەغدا د ناڤخۆیا هەرێمێ دا.
مێژووا سیاسی یا کوردستانێ سەلماندیە کو هەر پڕۆژەیەک یان ڕێککەفتنەک ل سەر بنەمایێ کەرب و کین و دژایەتیکردنا کەسەک یان لایەنەکێ بهێتە ئاڤاکرن، و چ بنەما و ئارمانجێن نەتەوەیی و جڤاکی یێن هەڤبەش تێدا نەبن، نەک هەر نەشێت کێشەیان چارەسەر بکەت و ئاشتییا جڤاکی بپارێزیت، بەلکو دێ بیتە ئەگەرێ قووڵکرنا قەیرانان و برنا گەمیا هەرێمێ بەرەو ئاڕاستەیەکێ نادیار و پڕ مەترسی.