گاڤ

ماندیبوونا بەردەوام کێشەیەکا بەربەلاڤە دناڤا خەلکی دا و ب تایبەتی دناڤ ژنان دا یا دیارە، رەنگە ژ بەر کێمخەوییێ یان فشارێن دەروونی و سترێسێ تووش ببن، لێ بەردەوامبوونا وێ بێهێزی و ماندیبوونێ دبیت ئەگەرێن جددی و مەترسیدار ل پشت بن کو پێدڤی ب چارەکرنێ هەبیت.

سەنتەرێ کۆنترۆلکرن و پاراستنێ ژ نەخۆشییان (CDC) ل ئەمریکا رادگەهینیت، تنێ ل ئەمریکا سێ ملیۆن و 300 هزار کەس تووشی هەستکرن ب بێهێزی و ماندیبوونا بەردەوام، کو ئەڤ چەندە دناڤا ژنان دا دو جاران هەتا چار جاران بلندترە.

ڤەکۆلینەکا نوی یا زانکۆیا ئۆساکا ل ژاپۆنێ دیار دکەت، کێمبوونا ڤیتامین B12 و B9 کو ب فۆلیک ئەسید دهێتە نیاسین ئەگەرەکێ بەربەلاڤ یێ وێ ماندیبوونێ یە.

پرۆفیسۆر د. حەسەن حەسوونە، مامۆستایێ بوارێ خوارنێ ل سەنتەرێ نیشتیمانی یێ ڤەکۆلینان ل قاهیرە دەربارەیی وێ پرسێ دبێژیت: ماندیبوون، چ ل نک کەسێن پێگەهشتی یان گەنجان، تنێ ب ئێک ئەگەرڤە گرێدایی نینە، بەلکو پترییا جاران ژ ئەنجامێ تێکهەلبوونا چەندین ئەگەران دروست دبیت وەک 'کێمخەوی، خرابییا خوارنێ، فشارێن دەروونی، کێمبوونا ڤیتامینان و کێمخوینییێ'.

ڤان زانیارییان بزانە

ڤیتامین B12: بۆ پشتەڤانیکرنا کۆئەندامێ دەماری و کێمکرنا مەترسییا ژدەستدانا زارۆکی (ژبەرچوونێ) بۆ ژنێن دوگیان دهێتە بەخشین، پاشی ژی هێز و چالاکییێ ددەتە ماسوولکەیان و هاریکارە بۆ چێکرنا باشتر یا خوینێ د لەشی دا. دناڤ ماسی، گۆشتێ سۆر و بەرهەمێن شیری دا گەلەک هەیە.

فۆلیک ئەسید: بۆ رێگریکرن ژ نەخۆشییێن زگماکی د دەمێ دوگیانییێ دا دهێتە بکارئینان، هەروەسا گەشەکرنا کۆرپەلەیی ژی باشتر دکەت کو د کەسکاتی و پاقلەمەنیان دا گەلەک یا مشەیە.