گەنج د ناڤبەرا ئاڤاکرن و هەلوەشاندنا جڤاكی دا، هوشیاری وەکو کلیلا پێشهرۆژا جڤاکێن ڕۆژهەلاتی یه
بەلاڤ بکە
د دیرۆكا گەلان دا، گەنج هەردەم وەکو دینهمویا گوههرتن و ستوینا سەرەکی یا هەر جڤاکەکی هاتینە نیاسین. د جڤاکێن ڕۆژهەڵاتی دا، کو ب کۆمەکا داب ونەریتێن رەسەن و بوهایێن جڤاکی دهێنە نیاسین، گەنجان دو رۆلێن هەستیار ههنه، كو ئێك ژوان هوشیاریه، گهنج بەرەڤ ئاڤاکرن و پێشکەفتنێ دچیت، و یا دو ژی بێ ئارمانجی یه کو جڤاکی بەرەڤ هەلوەشاندنێ ببەت.
هوشیاریا گەنجی د ناڤا جڤاکێ مە دا، تەنێ ب وێ رامانێ ناهێت کو خودان و ههلگرێ بڕوانامەیێ بیت، بەلکو هوشیاری وەکو تێگەهەکێ بەرفرەهـ، كو ئهو ژی ناسكرنا ئەرک و ماف و هەبوونا دیدگەهەکا رۆنه بۆ پاشهرۆژێ. گەنجێ هوشیار ئەو گەنجە یێ کو دشێت ههڤسەنگییێ د ناڤبەرا ڕەسەناتییا كهلتوورێ خۆ و تەکنۆلۆژیایا سەردەم دا پەیدا بکەت، ئەڤ جۆرە گەنجە دبیته پشتهڤانێ سهرهكی بۆ گوهرینێن ئهرێنی، كو ب رێكا داهێنانێن زانستی و كارێن خۆبهخشی، گیانێ ههڤكارییێ د ناڤ جڤاكی دا ب هێز بكهت. ههڤدهم وهكو پرهكێ یه د ناڤبهرا نفشێ بهرێ و یێ نوو دا، ب شێوهیهكێ شارستانی ل سهر داب ونهریتێن شاش دئاخڤیت و بزاڤێ دكهت جڤاكی ژ پاشكهفتنێ رزگار بكهت، ههڤدهم هوشیاریا سیاسی و ئابۆری یا ڤی گهنجی دبیته ئهگهرێ ئاڤاكرنا وەڵاتهكێ بهێز كو كهس نهشێت ب ساناهی ئیرادەیا وی بشکێنیت.
لێ ئهگەر ئەم تهماشی ئالییێ دی یێ وێنەی بکەین، نهبوونا هوشیاریێ ل دهڤ گەنجی وەکو بۆمبەکا چاندیی یە د ناڤا دلێ جڤاکی دا. دەما گەنج ژ ئارمانجێن بلند بێ بەهر دبیت و دکەڤیتە بن كاریگهریا تشتێن نێگەتیڤ ئانكو یێن خراپ، وی دهمی کارەساتێن مەزن دەستپێدکەن. خرابوونا گەنجی، چ ب رێکا کێشانا ماددەیێن هشبەر بیت یان ژی ب رێکا تووشبوون د تاوان و توندوتیژیێ دابیت، راستهخۆ كاریگهریێ ل سیستەمێ خێزانێ دکەت، کو خێزان ستوینا جڤاکێ ڕۆژهەڵاتی یە. دەما ستوینا خێزانێ لهرزۆک بوو، هەموو بوهایێن رەوشتی و جڤاکی بەر ب نەمانێ دچن.
تهڤی ڤێ یهكێ، نهبوونا ئارمانجان و گههشتنا ئاستێ بێ هیڤیبوونێ، دبیته ئهگهرێ پهیدابوونا دیاردهیا كۆچكرنێ ژبۆ دهرڤهی وەلاتی، دهما گهنجێ زیرهكی و خودی شیان، ل شوینا هوشیاركرنا جڤاكێ خۆ، بێهێڤی دبیت و ژ وەڵاتێ خۆ كۆچ دكهت، جڤاك ژ هێزا خۆ یا مرۆڤی بێ بههر دبیت. ئهڤ چهنده نه تهنێ زیانێ ل كهسایهتییا گهنجی دکەت، بهلكو ئابۆرێ وڵاتی لاواز دكهت و كاریگهریهكا مهزن ل سهر جڤاكی و پێشڤهچوونێن وەلاتی دكهت، د ههمان دهم دا نهبوونا هوشیاریێ، گهنج ب ساناهی دهێته خاپاندن و وهكو ئامرازهك بۆ بهرژهوهندییێن تهسك یێن سیاسی یان تائیفی دهێته بكارئینان، كو ئهڤ چهنده ژی جڤاكی بهر ب دابهشبوونێ دبهت، و هێزا ئێكگرتنێ ژدهست ددهت.
ب کورت و كرمانج، گەنج د جڤاکێ ڕۆژهەڵاتی دا هێزەکا مەزنە، بەلێ ئەڤ هێزە پێدڤی ب ئاراستەکرنێ یە. هوشیاریا گەنجی دبیته سهدهم ژبۆ پێشكهفتنا وەڵاتی و ههبوونا رهوشهكا ئارام د ناڤا جڤاكی دا، بهلێ پشتگوھــ هاڤێژتنا گهنجان و خرابوونا رهفتارێن وان دبیته ئهگهرێ ژناڤچوونا پێشكهفتنان و ئالۆزبوونا جڤاكی. ژبهر ڤێ چهندێ، ئهركه حكومهت رهوشهكا ساخلەم بۆ هوشیاركرنا گهنجان دابین بكهت، دا كو ئهڤ وزهیا مهزنه د خزمهتا ئاڤاكرنێ دا بێته بكارئانین، نه د ههلوهشاندنا جڤاكی دا. پاشهرۆژا هەر مللەتەکی د چاڤێن گهشێن گەنجێن وی دا دهێتە دیتن، ئهگەر ئەو چاڤ ب هوشیاریێ روون بن پاشهرۆژهكا باش چاڤهرێیا وی مللهتی نینه، و ئهگهر بهرۆڤاژی وێ چهندێ ژی بیت كارهست بهر ب وی مللهتی دچن.
