گاڤ

د. فەرهاد ئەمین ئەترووشی، جێگرێ سەرۆکێ پەرلەمانێ ئیراقێ، بڕەکێ دەرمانان وەک هاریکاری پێشکێشی نەخۆشخانەیا ئۆمێد یا تایبەت ب نەخۆشێن پەنجەشێرێ ل پارێزگەها دهۆکێ کر.

ل گۆرەیی راگەهاندنەکا رێڤەبەرییا گشتی یا ساخلەمییا پارێزگەها دهۆکێ، ئەڤ هاریکارییە ژ 150 قەنینەیێن دەرمانێ ئیمۆنۆگلۆبیولین یێ تایبەت ب بهێزکرنا بەرگرییا لەشیڤە پێکدهێت، ئەڤ دەرمانە ژی بۆ چارەسەرکرن و پشتەڤانیکرنا رەوشا ساخلەمییا نەخۆشێن پەنجەشێرێ دهێتە بکارئینان.

ژ لایێ خۆ ڤە، د. ئەفراسیاب مووسا، رێڤەبەرێ گشتی یێ ساخلەمییا پارێزگەها دهۆکێ، "دەستخۆشی ل ڤێ گاڤێ کر و سوپاسییا هەلویستێ مرۆڤاتی یێ د. فەرهاد ئەتروشی کر بۆ دابینکرنا ڤی جۆرێ دەرمانی یێ پێدڤی بۆ نەخۆشخانەیا ئۆمێد، کو دێ بارگرانییێ ل سەر نەخۆشان کێم کەت"، ئەڤە ل گۆرەیی راگەهاندنێ.

ئیمونۆگلۆبولین

د زانستێ نۆشداری دا ب دژە-تەن (Antibody) ژی دهێتە نیاسین، پرۆتینێن گەلەک گرنگن كو ژ ئالییێ سیستەمێ بەرگرییا لەشیڤە دهێنە دروستكرن.

كارێ وێ یێ سەرەكی چیە؟

كارێ وان یێ سەرەكی پاراستنا لەشییە ژ نەخۆشییان. دەمێ ڤایرۆس، بەكترییا یان هەر تشتەكێ بیانی (كو پێ دهێتە گۆتن ئەنتیجین) دچیتە دناڤ لەشی دا، سیستەمێ بەرگرییێ ڤان ئیمونۆگلۆبولینان دروست دكەت بۆ وێ چەندێ كو وان تشتێن زیاندار بنیاسن و ژناڤببەن. ب رامانەكا دی، ئەڤە وەكی سەربازێن زێرەڤان یێن لەشێ مرۆڤینە.

ل كیڤە دهێتە دروستكرن؟

ئەڤ پرۆتینە ژ ئالییێ جۆرەكێ خرۆكێن سپی یێن خوینێڤە (كو ب خانەیا B یان B-cells دهێنە نیاسین) دهێنە بەرهەمئینان.

جۆرێن سەرەكی یێن ئیمونۆگلۆبولینان

پێنج جۆرێن سەرەكی یێن ڤی پرۆتینی د لەشی دا هەنە، كو هەر ئێك ژ وان كارەكێ تایبەت هەیە:

● IgG: بەربەلاڤترین جۆرە د خوینێ دا. بەرگرییەكا دەمدرێژ ددەتە لەشی ل دژی بەكترییا و ڤایرۆسان. هەروەسا ئێکانە جۆرە كو دشێت ژ دایكێ بۆ كۆرپەیی  (د زكی دا) دەرباز ببیت بۆ پاراستنا زارۆكی د مەهێن دەستپێكێ یێن ژیانا وی دا.

● IgA: پتر ل وان جهێن كو شلاتی تێدا هەنە دهێتە دیتن، وەكی رێكێن بێهنكێشانێ، رویڤیكان، تفا دەڤی، رۆندكان و شیری دایكێ. رێگرییێ ل چوونەژوور یا میكرۆبان بۆ ناڤا لەشی دكەت.

●  IgM: ئەڤە ئێكەمین دژەتەنە كو لەش دروست دكەت دەما ئێكسەر تووشی نەخۆشییەكێ یان ڤایرۆسەكی دبیت.

● IgE: ئەڤ جۆرە پەیوەندی ب هەستیارییێ و كاردانەڤەیێن لەشی ل دژی مشەخۆرانڤە هەیە. دەمێ كەسەکی هەستیاری ژ تشتەكی هەبیت، رێژەیا ڤی جۆری د خوینێ دا زێدە دبیت.

● IgD: ب رێژەیەكا گەلەک كێم د لەشی دا هەیە و پتر هاریكارە بۆ کاراکرنا خانەیێن دی یێن بەرگرییێ.