نۆشدارەکێ ستانفۆرد: کێمییا پرۆتینەکی دبیتە ئەگەرێ چێبوونا بەرکێ گولچیسکێ
گاڤ
ڤەکۆلەرێن زانکۆیا ستانفۆرد ب رێیا چاڤدێرییەکا هویر، چەوانییا رێگریگرتنێ ل بەرکێ گولچیسکێ دیار دکەن. د. ئالان پاو، نۆشدارێ نەخۆشییێن گولچیسکان ل زانکۆیێ دیارکریە کۆ دناڤ لەشێ مرۆڤی دا پەمپەیەکا هویر یا کیمیایی یا هەیی کو دشێت ببیتە کەڤەرەک ل دژی بەرکێ گولچیسکێ.
د. ئالان پاو ل گەل هەڤکارێن خۆ چاڤدێرییا پرۆتینەکی کریە ب ناڤێ NaDC1 دناڤ خانەیێن گولچیسکێ دا و بۆ وان دیاربوویە کۆ ئەڤ پرۆتینە کۆنترۆلا ترشێ ستریک دکەت. ل گۆرەیی ڤەکۆلینێ، دەمێ ئەڤ پرۆتینە ب رەنگەکێ نەتەمام کار دکەت، رێژەیەکا مەزن یا ترشێ ستریک ب رێیا میزێ ژ لەشی دەردکەڤیت.
کێمبوونا ترشێ ستریک رێکێ خۆش دکەت بۆ ئێکگرتنا کالسیۆمێ و گوهۆرینا وێ بۆ کریستال کو ئەگەرێ سەرەکی یێ چێبوونا بەرکێ گولچیسکێ یە. ئەڤ ڤەدیتنە دشیاندایە ببیتە بنەمایەک بۆ چێکرنا دەرمانێن نوی ب مەلەستا رێکخستنا کارێ ڤی پرۆتینی و رێگریگرتن ل بەرکێ گولچیسکێ.
بۆ خۆپاراستنێ، نۆشدارێن ستانفۆرد ڤان رێنمایان ددەن:
● ڤەخوارنا رێژەیەکا گونجایی ژ ئاڤێ.
● پەیرەوکرنا خارنەکا ساخلەم.
ل گۆرەیی رێکخراوا ساخلەمییا جیهانی، شێوازێ ژیانا ساخلەم رامانا وێ ئەڤەیە: پەیرەوکرنا رێکەکا ساخلەم یا ژیانێ بۆ کێمکرنا مەترسیا تووشبوونێ ب نەخۆشییان و مرنا ژنیشکەکێڤە، هەرچەندە پترییا نەخۆشییان رێگری لێ ناهێتە کرن، لێ مەبەست ژێ پێشگیریکرنە ژ پترییا وان.
ل گۆرەیی WHO ئەڤێن ل خوارێ شێوازێ ژیانەکا ساخلەمن:
● گرنگیدان ب خوارنا کەسکاتی و فێقی.
● گرنگیدان ب خوارنا دەخلودانێن تەمام و بەرهەمێن کێم-دوهن.
● ڤەخوارنا رێژەیا پێدڤی یا ئاڤێ.
● گرنگیدان ب پرۆتینێن ناڤا ماسی، گۆشتێ سۆر، گۆشتێ مریشکێ، هێک و گەنمەشامییان.
● خوارنا رێژەیەکا دیاریکری یا کالۆرییان رۆژانە.
● سنۆردارکرنا شەکر، دوهن و خوارنێن بلەز (فاسـت فوود).
● کێمکرن و دویرکەفتن ژ کحولی، ڤەخوارنێن وزەیێ و ڤەخوارنێن گازی.
● نڤستنا باش.
● دویرکەفتن ژ کێشانا جگارە و نەرگەلەیان.
● هزرکرنا ئەرێنی و راهێنانێن ئارامییا دەروونی.